طراحی آمیزه سیاستی برای غلبه بر شکستهای سیستمی نظام ملی نوآوری ایران.
نویسندگان
1 دانشیار مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، قم، ایران
2 کارشناسیارشد مدیریت فناوری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، قم، ایران
3 استادیار مدیریت فناوری، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران
doi
10.22059/jppolicy.2025.105198چکیده
وجود شکست های گوناگون در نظام نوآوری ایران، لزوم سیاستگذاری دقیق و هدفمند برای غلبه بر این شکست ها را ایجاب می کند. اما با توجه به پیچیدگی روزافزون مسائل سیاستی، ضروری است آمیزهای از ابزارهای سیاستی طراحی شود که در تعامل با یکدیگر بیشترین تأثیر مثبت ممکن بر اهداف سیاستی را داشته باشند. در این پژوهش، با استفاده از نظرات خبرگان و بهکارگیری روش تحلیل مضمون، شکست های سیستمی نظام نوآوری ایران شناسایی و در قالب ۱۲ دسته طبقهبندی شد. سپس به کمک روش تحلیل اسنادی، مجموعه ای از ابزارهای سیاستی برای غلبه بر این شکست ها و طراحی آمیزه سیاستی گردآوری گردید. آمیزه سیاستی پیشنهادی شامل 12 هدف کلان معادل با 12 دسته از شکست های سیستمی نظام نوآوری ایران، 43 هدف سیاستی متناسب با عمده شکست های سیستمی و ترکیبی از 111 ابزار سیاستی است. یافتهها نشان داد که ابزارهای پیشنهادی از سازگاری درونی و اثرات همافزای قابلتوجهی برخوردارند و تأکید بر سیاستهای غیرمالی و اصلاح نهادی، در شرایط محدودیت منابع مالی دولت، از کارایی بیشتری برخوردار است. بر اساس نتایج، پیشنهاد میشود در طراحی سیاستهای نوآوری، بر همافزایی میان ابزارها، اصلاح نهادهای نرم، و ارزیابی مستمر آمیزههای سیاستی تأکید شود و به سمت طراحی یک آمیزه سیاستی پویا، هماهنگ و یادگیرنده حرکت گردد.