فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برداشت بیش از حد منابع آب زیرزمینی سبب مخاطرات زیست‌‌محیطی زیادی می‌‌شود که در بین آنها فرونشست زمین از اهمیت زیادی برخوردار می‌‌باشد. هدف از مقاله حاضر بررسی فرونشست و ایجاد شکاف زمین به عنوان یکی از مخاطرات زیست‌‌محیطی ناشی از اﻓـﺖ ﺳﻄﺢ آب زﻳﺮزﻣﻴﻨﻲ در دﺷﺖ کردی شیرازی می‌‌باشد. بدین منظور تغییرات سطح آب زیرزمینی و وضعیت سطحی و عمقی رسوبات موجود در دشت مورد بررسی قرار گرفته است. داده‌‌های سطح آب زیرزمینی اندازه‌‌گیری‌‌شده در پیزومتر‌‌ها در طی 16 سال گذشته (1394-1378) نشان می‌‌دهد سطح ایستابی حدود 5/35 متر افت نموده و متوسط نرخ افت سطح آب زیرزمینی حدود 2/2 متر در سال می‌‌باشد. برداشت بیش از حد از آبخوان آبرفتی دشت کردی شیرازی ضمن افت سطح آب زیرزمینی سبب ایجاد بارفشاری قابل ملاحظه به رسوبات تشکیل دهنده آبخوان و بنابراین فشردگی و نشست آنها شده است. درنتیجه یک شکاف بزرگ به طول 6/567 متر در سال 1394 در بخش شمال غربی دشت ظاهر شده است. مطابق نتایج این تحقیق دو عامل افت سطح آب زیرزمینی و تغییرات ضخامت لایه ریزدانه رسی موجب نشست نامتقارن، ایجاد منطقه کششی و در نتیجه رخداد شکاف در دشت کردی شیرازی شده است. بر مبنای این عوامل نقشه خطرپذیری ایجاد شکاف ناشی از فرونشست زمین در دشت کردی شیرازی تهیه شده و پهنه‌‌های با خطر نسبی زیاد، متوسط و کم مشخص شده است.