بررسی سیاستگذاری‌های هویتی در سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2025.105204
چکیده

این پژوهش با هدف تحلیل سیاستگذاری‌های هویتی در سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. هویت در این تحقیق به‌عنوان مفهومی پویا و در حال بازتعریف در نظر گرفته‌شده که نقش مهمی در انسجام اجتماعی و مشروعیت سیاسی ایفا می‌کند. برای دستیابی به این هدف از رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون استفاده شد و متونی چون قانون اساسی، برنامه‌های توسعه، سند چشم‌انداز بیست‌ساله و اصول سیاست‌های فرهنگی به‌عنوان منابع اصلی بررسی شدند. نتایج نشان می‌دهد این اسناد با ترکیب مؤلفه‌های دینی، ملی، تمدنی و فناورانه به بازنمایی هویت رسمی پرداخته‌اند و ابزارهایی همچون آموزش، رسانه، خانواده و هنر را برای تحقق اهداف هویتی به‌کار گرفته‌اند. در مجموع، یافته‌ها نشان داد هویت در سیاست‌های کلان جمهوری اسلامی ایران نه صرفاً مقوله‌ای فرهنگی بلکه ابزاری راهبردی برای حکمرانی و سامان‌دهی نظم اجتماعی است.