ابعاد و شاخص‌های ارزیابی سیاست‌های علم و فناوری براساس چرخه سیاستگذاری

نویسندگان

1 استادیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی، مؤسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2025.105205
چکیده

هدف از ارزیابی سیاست؛ بررسی، تحلیل و قضاوت در مورد اثربخشی، کارایی و پیامدهای سیاست‌ها و برنامه‌های دولتی است. در حال حاضر، اکثر بخش­ های علمی کشور به رغم اتخاذ سیاست‌هایی در حوزه علم، فناوری و نوآوری، فاقد ساختار، رویه و الگویی نظام­مند برای ارزیابی و اصلاح این سیاست‌ها هستند. این پژوهش در تلاش است تا ابعاد و شاخص‌های ارزیابی سیاست‌های علم و فناوری براساس چرخه سیاستگذاری را شناسایی و ارائه نماید. ابعاد، ارزیابی سیاست‌های علم، فناوری و نوآوری با رویکرد پیشین شامل انطباق و نیازسنجی، منابع مالی، منابع انسانی، زیرساخت‌ها، ذ‌‌ی‌نفعان، امکان‌سنجی/ ریسک، برنامه‌ریزی و اهداف و قوانین و مقررات بود. در مرحله همزمان شامل: عملکرد مالی و بودجه ای، خروجی‌ها و نتایج، فرآیندها، همکاری و مشارکت، ریسک و انعطاف‌پذیری، ظرفیت‌سازی و تأثیرات اجتماعی و در مرحله پسینی دربرگیرنده تأثیرات اقتصادی، تأثیرات اجتماعی، پیشرفت علمی و فناوری، آموزشی و دانشگاهی، زیست‌محیطی، جایگاه بین‌المللی، یادگیری و بهبود سیاستی بود. در انتها براساس یافته‌های مطالعه، پیشنهادهای سیاستی ارائه ‌شد.