مبانی و ادله تنفیذ ریاست جمهوری در اندیشه سیاسی شیعه

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه آموزشی معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران

2 عضو هیات علمی گروه آموزشی معارف اسلامی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، خوزستان، ایران

doi
10.22034/jgeoq.2024.346946.3852
چکیده

بر اساس اصل اول قانون اساسی «حکومت‏ ایران‏ جمهوری‏ اسلامی‏ است» که هم از مشرعیت الهی برخوردار است و هم دارای مقبولیت مردمی است و بنابر اصل‏ پنجاه و هفتم، ‎‎قوای‏ حاکم‏ در جمهوری اسلامی‏ زیر نظر ولایت‏ مطلقه‏ امر و امامت‏ امت‏ هستند. یکی از این قوا، قوۀ مجریه است که رئیس آن با رأی مستقیم مردم انتخاب و حکم ایشان توسط ولی فقیه امضاء و تنفیذ می‏شود. این راهکار تعیین رئیس جمهور که جامع مشروعیت الهی و مقبولیت مردمی است از ویژگی‏ های جمهوری اسلامی ایران است و به همین دلیل توضیح و تبیین آن ضروری است. به همین منظور، در این تحقیق مبانی و ادله تنفیذ ریاست جمهوری در اندیشه سیاسی شیعه با روش توصیفی و تحلیلی بررسی می شود. براساس یافته ‏های این تحقیق 1. خداوند حکیم درباره مشورت با مردم می‏فرماید: «وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ» در زمان کنونی جز در موارد خاص، مشورت و اظهار نظر و رأی عمومی مردم با شیوه‏های نوین همچون انتخابات صورت می‏گیرد. بر اساس این آیه، در مشورت تصمیم نهایی و تنفیذ با حاکم اسلامی است؛ بنابراین درباره ریاست جمهوری نیز می‏تواند رأی مردم را تنفیذ و یا رد کند. 2. شرکت در انتخابات و انتخاب داوطلب، یک نوع بیعت محسوب می‏شود و نشانگر مقبولیت مردمی است که با قبول و تنفیذ آن توسط حاکم اسلامی مشروعیت می‏ یابد.