به‌سوی خط‌مشی عمومی مشروع: الزامات مشروعیت در چرخه خط‌مشی‌گذار عمومی در ایران

نویسندگان

1 دانشیار مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

3 دانشیار مدیریت رفتار سازمانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

4 استاد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2025.103593
چکیده

مشروعیت خط‌مشی‌های عمومی به‌عنوان یکی از عوامل موفقیت در نظام‌های حکمرانی، تضمین‌کننده پذیرش عمومی و کارآمدی اجرا است. این پژوهش دارای رویکرد کیفی است و داده‌های پژوهش از طریق نمونه‌گیری هدفمند و مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با نمایندگان مجلس شورای اسلامی، مدیران سازمان‌های دولتی و نهادهای عمومی غیردولتی و خبرگان حوزه خط‌مشی گردآوری و جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده و شبکه مضامین الزامات مشروعیت خط‌مشی‌های عمومی با 92 مضمون پایه، 17 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر استخراج‌شده است. مضامین سازمان دهنده الزامات تدوین شامل (الزامات فردی خط‌مشی‌گذار، شمول بازیگران غیررسمی، الزامات ساختاری و نهادی، توجه به ویژگی‌های جامعه هدف، الزامات دستور گذاری، الزامات خط‌مشی و فرآیند تدوین و الزامات قانونی)، مضامین سازمان دهنده الزامات اجرا شامل (الزامات ابزارهای اجرا، شمول بازیگران غیررسمی، الزامات فرهنگی، الزامات ساختاری و ویژگی‌های فرآیند اجرا) و مضامین سازمان دهنده الزامات ارزیابی شامل (الزامات ساختاری، الزامات فرهنگی، شمول بازیگران غیررسمی، شفافیت و پاسخگویی در فرآیند ارزیابی و برابری در مجازات متخلفین) است.