عدم رعایت مصلحت موکل در عقد وکالت بازاندیشی در تفسیر مادۀ ۶۶۷ قانون مدنی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jlq.2024.369016.1007828
چکیده

یکی از چالش‌برانگیزترین موضوعات عقد وکالت پاسخ به این پرسش است که جایگاه رعایت مصلحت موکل در نظام حقوقی ایران و در شرایط معاملات جاری در بازار چیست؟ از دیرباز عدم رعایت مصلحت موکل خود دغدغۀ فقیهان و سپس حقوقدانان بوده است. اگر در ضرورت رعایت مصلحت موکل تردیدی روا نبوده است، باری در تعیین آثار عدم رعایت مصلحت موکل اختلاف‌نظرها مشهود است، و نیز حقوقدانان در خصوص تعیین معیاری برای تبیین دایرۀ مصلحت آن را به‌عنوان مفهومی کیفی می‌انگارند و به عرف اتکا می‌کنند، اگرچه دغدغۀ انجام معاملات بدون رعایت مصلحت موکل همواره همراه ایشان بوده است. در این پژوهش ابتدا در مقام تبیین مفهوم و جایگاه عدم رعایت مصلحت موکل با نگاهی متفاوت در حقوق ایران هستیم و در ادامه مبنایی علمی برای تعیین معیار کمی عدم رعایت مصلحت و اثر آن در صحت و بطلان و یا عدم نفوذ عقد ارائه شده است، باشد که جامعۀ حقوقی پذیرای این رویکرد نوین باشد.