فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله درصدد است به سه سئوال اصلی پاسخ دهد: وضعیت حقوقی طرح‌های دیجیتال از منظر قوانین ایران و قانون طراحی اتحادیة اروپا، چیست؟ آیا حمایت فقط به بازتولید محصولات فیزیکی مرتبط است یا خیر؟ و اینکه آیا دامنة حفاظت، تبدیل ابعادی مانند استفاده از طرح سه‌بعدی و تبدیل به دوبعدی را پوشش می‌دهد یا برعکس؟ در حقوق ایران  در این زمینه مطلبی وجود ندارد و تاکنون هیچ تحقیق یا نوشتاری به آن اختصاص نیافته است. اما در اروپا دو دیدگاه کلی در خصوص تبدیل ابعادی وجود دارد: دیدگاه «انتزاعی» و «عینی» که دو نگرش متفاوت نسبت به دامنة حفاظت بر نحوة ارزیابی قابلیت حفاظتی طرح‌های دیجیتال دارند. در نظریة حفاظت «انتزاعی»، مهم نیست که یک محصول فقط به‌عنوان یک تصویر دیجیتالی باشد یا شکل فیزیکی داشته باشد. اما در دیدگاه «عینی»، حفاظت از طرح‌های دیجیتال با دشواری بیشتری روبه‌روست، زیرا دامنة حفاظت اغلب به بازتولید یک محصول فیزیکی واقعی گره خورده است. مطالعه نظام حقوقی ایران ثابت می­کند که در قوانین ایران برای این سؤالات و پرسش‌هایی از این دست پاسخی وجود ندارد، اما تحت رویة قضایی اروپا، بیشتر سؤالات مطروحه دربارة حفاظت از طرح‌های دیجیتال و تبدیل ابعادی می‌توانند حل‌شده در نظر گرفته ‌شوند، زیرا رویة قضایی حمایت بر اساس دیدگاه «انتزاعی» را به دیدگاه «عینی» ترجیح داده است، بدینسان دامنة حفاظت، در سطح اتحادیة اروپا گسترش یافته است. بدان‌معنا که استفادة دیجیتالی از طرح‌های غیردیجیتالی اکنون می‌تواند به‌منزلة تخلف تلقی شود. در نتیجه، در آینده، دارندگان حق باید دقت بیشتری در ارزیابی محدودیت‌ها و استثناها داشته باشند.