ارزیابی تأثیر تغییرات کاربری اراضی بر کیفیت منابع آب زیرزمینی دشت زرند با استفاده از تصاویر ماهوارهای و زمین آمار
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت و کنترل بیابان، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری بیابانزدایی، دانشگاه تهران
3 دانشیار گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
10.22111/jneh.2018.22276.1324چکیده
اافزایش جمعیت و در نتیجه آن افزایش تغییرات کاربری اراضی و بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی نه تنها باعث کاهش کمیت بلکه سبب تخریب کیفیت این منابع ارزشمند شده است. مطالعه و بررسی اثرات تغییر کاربری اراضی بر کیفیت منابع آب زیرزمینی میتواند به مدیریت صحیح استفاده از این منابع آبی کمک نماید. لذا هدف از این مطالعه بررسی روند تغییرات کاربری اراضی بر کیفیت منابع آب زیرزمینی و همچنین مقایسه روشهای مختلف زمینآمار در پهنهبندی کیفیت آب از لحاظ پارامترهای کیفی EC و SAR برای کشاورزی و آبیاری به کمک روش ویلکاکس میباشد. بهمنظور بررسی روند تغییرات کاربری اراضی از تصاویر ماهوارهای لندست سنجندههای 2000 TM و 2015 OLI با استفاده از روش حداکثر احتمال، استفاده گردید. همچنین بهمنظور مقایسه تناسب مدلهای برازش داده شده بر دادهها نیز از دو معیار خطای ریشه میانگین مربعات (RMSE) و ضریب همبستگی (R) استفاده گردید. نتایج بدست آمده نشان داد که روش کریجینگ ساده با مدل واریوگرامی دایرهای با مقادیر RMSE معادل 19/1782 و R معادل 81232/0 برای پارامتر EC و روش کریجینگ معمولی با مدل واریوگرامی گوسی با مقادیر RMSE معادل 29534/3 و R معادل 79791/0 برای پارامتر SAR مناسبترین روشها در جهت پهنهبندی کیفیت منابع آب بودند. همچنین نتایج این تحقیق نشان داد که طی سالهای مطالعاتی در منطقه مورد نظر، افزایش وسعت کاربریهای شهری و کشاورزی و نیز افزایش 13 درصدی تخریب آب زیرزمینی رخ داده است که از جمله عمدهترین دلایل آن میتوان به برداشت بیرویه جهت مصارف شهری و کشاورزی اشاره نمود. بهطورکلی در پی افزایش وسعت کاربریهای شهری و کشاورزی در منطقه طی سالهای مطالعاتی، افزایش 2 درصدی آلودگی از لحاظ پارامتر EC و نیز افزایش 5/5 درصدی آلودگی از لحاظ پارامتر SAR در منابع آب زیرزمینی رخ داده است.