فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حکمرانی خوب به‌عنوان رویکردی مهم در مطالعات توسعه بر اصلاحات نهادی جهت تحقق شاخص‌هایی چون شفافیت، حاکمیت قانون، مشارکت، اثربخشی و کارآمدی تأکید می‌کند. حامیان این دیدگاه معتقدند که مسیر توسعه کشورها از چنین اصلاحاتی می‌گذرد. هدف مقاله حاضر نقد دستورکار «حکمرانی خوب» از منظر چارچوب نظری «آرایش سیاسی» مشتاق خان است. برای تحقق هدف مقاله از روش ارزیابی انتقادی بهره‌برداری شده است. در حالی که تمرکز ادبیات حکمرانی خوب بر شکل دادن به یک دستور کار اصلاح نهادی است، رویکرد آرایش سیاسی معتقد است که طراحی و اثربخشی اصلاحات حکمرانی به طور بنیادی به نحوه توزیع قدرت و موقعیت بازیگران درون یک ساخت سیاسی-اجتماعی وابسته است. از منظر چارچوب آرایش سیاسی خان، مهم‌ترین الزامات طراحی و اجرای یک اصلاح نهادی مطلوب عبارتند از شناسایی و در نظر گرفتن پویایی‌های قدرت و منافع نخبگان، سازگاری و تناسب با نهادهای رسمی و غیررسمی، وجود قابلیت و ظرفیت لازم برای اجرای اصلاحات نهادی/ سیاست‌ها و توجه به سازگاری توزیع منافع و مزایا با توزیع قدرت در آرایش سیاسی. یافته‌های پژوهش بر این نکته تاکید می‌کند که بی‌توجهی رویکرد حکمرانی خوب نسبت به پویایی‌های پیچیده و غیررسمی قدرت و توزیع رانت نهفته در هر آرایش سیاسی و همچنین ماهیت عام، ایستا، صوری و فنی آن، موجب چالش‌های جدی این دستورکار در عمل شده است. این مقاله نتیجه می‌گیرد که رویکردی دقیق‌تر که پیونددهنده اصلاحات حکمرانی با شناخت زمینه‌ای از پیکربندی‌های قدرت باشد، برای موفقیت چنین اصلاحاتی و دستیابی به اهداف توسعه‌ای ضروری است. بخش پایانی مقاله نشان می‌دهد که چگونه با چنین رویکردی فرایند موفق توسعه در کشورهای شرق و جنوب‌شرق آسیا به شیوه بهتری از مباحث مطرح ذیل رویکرد حکمرانی خوب قابل تبیین خواهد بود.