فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از این مقاله، مطالعۀ کاهش واکه‌ای در واکه‌های لهجۀ کرمانی است. کاهش واکه‌ای فرایندی است که در هجای بی‌تکیه رخ ‌می‌دهد و طی آن واکه‌ها به سوی واکه‌هایی دیگر گرایش‌می‌یابند. برای بررسی کاهش واکه‌ای در این لهجه، از 10 گویشور لهجۀ کرمانی (5 زن و 5 مرد) خواسته‌ شد که 24 واژه (که در 12 واژه، واکه‌ها در هجای ‌تکیه‌بر و در 12 واژۀ دیگر همان واکه‌ها در هجای بی‌تکیه قراردارند) را سه مرتبه تکرارکنند. صدای این افراد توسط میکروفون شور ضبط‌ شده و به‌وسیلۀ نرم‌افزار پرت مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته‌‌است. برای هر واژه یک شبکۀ متنی ساخته شد. سپس، مقادیر دیرش، بسامد سازه‌های اوّل، بسامد سازه‌های دوم و بسامد پایۀ واکه‌ها در هجاهای تکیه‌بر و بی‌تکیه اندازه‌گیری‌ شد و تأثیر تکیه بر این متغیرها مورد بررسی قرارگرفته‌ است. نتایج نشان داد که بسامد پایه و دیرش واکه‌ها در هجای بی‌تکیه کاهش می‌یابد. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که بسامد سازۀ اوّل تمامی واکه‌ها و بسامد سازۀ دوم واکه‌های [ɑ, e, o, u] در هجای بی‌تکیه به سوی بسامد سازۀ اوّل و بسامد سازۀ دوم واکۀ شوا گرایش دارند. همچنین نتایج گویای آن است که کاهش واکه‌ای در لهجۀ کرمانی مرکزگرا است.