تأملی بر نسبت میان کپی‌رایت و حق شهرت؛ تعامل یا تقابل؟!

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه جهرم، جهرم، ایران،

doi
10.22059/jlq.2024.364713.1007795
چکیده

آن هنگام که پدیدآورنده‌ای درون‌مایة اثر خویش را با نشانه‌های هویتی اشخاص مشهور می‌آراید، حقوق خالق کپی‌رایت و مالک شهرت تلاقی می‌یابند. هریک از مؤلف و شخص مشهور ممکن است به سهم‌خواهی از اثر برآیند. بنابراین، پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای درصدد پاسخگویی به این پرسش است که زمانی‌که نمادهای انسانی در آثار ادبی و هنری دیگران پدیدار می‌شوند، در مصاف و رویارویی دو مالک حق معنوی، وزنة سنگین را باید به سمت صاحب شهرت گسیل داشت و از او حمایت کرد یا باید جانب دارندة کپی‌رایت را گرفت؟ در رویة قضایی کشور پیشگامی چون آمریکا که محل تضارب آرا و دعاوی مربوطه بوده، ملاک قاطعی در خصوص استیلا و سیطرة دارندگان حقوق مزبور بر یکدیگر پیش‌بینی نشده است و کشمکش برای یافتن معیاری جامع همچنان ادامه دارد. به‌نظر می‌رسد که با تسرّی دکترین استفادة منصفانه نسبت به حق شهرت، دادگاه‌ها به‌طور مؤثرتری بتوانند در ترکیب منافع پدیدآورنده و صاحب هویت تعادل ایجاد کنند.