دعوای فاقد اثر قانونی
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق تجارت بینالملل و حقوق مالکیت فکری و فضای مجازی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
3 کارشناسی ارشد، حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.22059/jlq.2024.360980.1007777چکیده
دعوای فاقد اثر قانونی دربرگیرندۀ مباحث متعددی است. در این میان، خاستگاه، چالشهای شناسایی و ضمانت اجرای دعوای فاقد اثر قانونی، حلقۀ گمشدۀ ادبیات حقوقی کنونی محسوب میشود. ازاینرو در مقالۀ حاضر تلاش میشود با روش توصیفی – تحلیلی، مباحث یادشده بررسی شود. در پایان، نتیجه آنکه، دعوای فاقد اثر قانونی ریشه در مباحث راجع به «دعوای غیرصحیح» در موازین فقهی دارد و با اصطلاح «دعوای غیرمُلزِم» یا «دعوای غیرلازم» متفاوت است. همچنین دعوا زمانی فاقد اثر قانونی است که اولاً، ادعا (نه دعوا) بر فرض ثبوت، اثر قانونی نداشته باشد؛ ثانیاً، ادعا با توجه به خواسته اثر قانونی نداشته باشد؛ ثالثاً، خواهان نسبت به امر مؤثر در فقدان یا ترتب اثر قانونی، سکوت کرده یا نسبت به فقدان اثر قانونی اقرار کرده باشد. افزونبر اینها، بر خلاف دلالت مادۀ 89 قانون آیین دادرسی مدنی، ورود دادگاه به ماهیت دعوا اقتضا میکند حکم به بطلان دعوای فاقد اثر قانونی صادر شود.
