پذیرش ثبت اموال مجهول‌المالک در حقوق ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشکدة الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

doi
10.22059/jlq.2024.365216.1007801
چکیده

به موجب قانون ثبت 1310، تقاضای ثبت اموال غیرمنقول و پذیرش آن، مستلزم شناسایی و تعرفه اموال در دفتر توزیع اظهارنامه بوده که ظرف حدود چهار دهه، تقریباً کلیه اموال غیرمنقول به تدریج در سراسرکشور شناسایی و در دفتر توزیع تعرفه شده است. پس از آن، عمده اموال غیرمنقول ثبت شده و یا در جریان ثبت است، اما برخی از اموال غیرمنقول در همان مرحله شناسایی مانده و متقاضی جز تعرفه در دفتر توزیع اقدامی نکرده است که از این اموال، به اموال مجهول المالک تعبیر می­ شود. در این مقاله صرفاً مرحله پذیرش تقاضای ثبت اموال مجهول المالک (پذیرش اظهارنامه) بررسی می­ شود که به صورت اختصاصی و با اجرای مقررات ماده11، 27 و32 قانون ثبت و مواد 21 الی 51 آیین­نامه قانون ثبت انجام می ‏گیرد. اگرچه دفتر توزیع مبنایی برای پذیرش ثبت اموال مجهول‌المالک بوده است، ولی با توجه به مادة 11 قانون ثبت، مادة 24 آیین‌نامة آن و همچنین آرای هیأت نظارت و شورای عالی ثبت تا جایی به دفتر توزیع مراجعه شده که مندرجات آن بر خلاف واقع نباشد و در صورت تعارض مندرجات دفتر توزیع با تصرف فعلی از متصرف فعلی باید پذیرش ثبت به‌عمل می ­آید؛ زیرا مندرجات دفتر توزیع، قرینه بر مالکیت و تصرف، اماره بر مالکیت است و در صورت تعارض قرینه با اماره، اماره مقدم است.