میزان بهره‌مندی کودک از اسم‌ عام و نقش آن در درک و تولید مفاهیم‌ و تفکر مقوله‌‌بنیاد‌

نویسندگان

1 کارشناس ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه علامه طباطبایی

doi
چکیده

تعمیم مشخصه‌های اعضای یک گروه به دیگر اعضا، نه‌‌فقط در شکل‌گیری مفهوم، بلکه در مقوله‌سازی و استدلال نقش مهمی دارد. برای بیان مفاهیم عام از طریق اسم عام در زبان ‌فارسی، چهار امکان در نظر گرفته شده است. هدف این پژوهش، بررسی فرایند درک و تولید اسم عام در کودکان پنج تا شش سال، میزان استفادة آن‌ها از امکانات صرفی، نحوی و نیز بررسی نقش و اهمیت اسم عام در شکل‌گیری مفاهیم، تفکر مقوله‌بنیاد و نگرش جهان‌شناختی آنان است. این پژوهش، از طریق دو آزمون (صرفی ـ بافتی و نحوی) و با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی بر روی هشت کودک پنج تا شش سال سالم، طبیعی و تک‌زبانۀ فارسی‌زبان تهرانی انجام شد. نتایج بیان‌گر آن است که نمونه‌ها قادرند با استفاده از سرنخ‌های صرفی ـ نحوی مفاهیم عام را در قالب اسم عام درک و تولید کنند و میان جملات حاوی اسم ‌عام و غیرعام تمایز قائل شوند و با به‌کارگیری این امکان زبانی مفاهیم را مقوله‌بندی ‌کنند.