تأملی بر رابطۀ کلان‌داده‌ها و قدرت بازاری در بازارهای پلتفرمی از ‏منظر تحولات نوین حقوق رقابت

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق تجارت بین‌الملل و حقوق مالکیت فکری و فضای مجازی، دانشکدۀ حقوق، ‏دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. ‏

doi
10.22059/jlq.2023.347799.1007709
چکیده

قدرت بازاری از مفاهیم و عناصر بسیار مهم در تحلیل رقابتی اقدامات بنگا‌ه‌ها در بازار است. با گسترده‌تر شدن بازارهای پلتفرمی و برجسته شدن نقش داده‌ها و هوش مصنوعی، مقولۀ قدرت بازاری در قلمرو حقوق رقابت با چالش‌های جدیدی مواجه شده است. مقالۀ حاضر می‌کوشد تا با واکاوی رهیافت‌های نظام‌های پیشروی حقوق رقابت در پرتو تحولات نوین رخ‌داده، به تحلیل آرای مختلفی بپردازد که میان دسترسی به کلان‌داده‌ها و قدرت بازاری، رابطۀ مستقیم می‌بینند و به مقایسۀ آن با نظریاتی بپردازد که این پیوند را نفی می‌کنند و در مقام داوری، از نگاهی تحلیلی و با عنایت به تحولات نوین حقوق رقابت، با مداقه در نظریات مطرح‌شده بپردازد تا دریابد در چه موقعیت‌هایی برای بنگا‌ه‌هایی که کلان‌داده‌ها را در اختیار دارند، می‌توان قدرت بازاری در نظر گرفت و به‌تبع، آثار رقابتی خاص آن را به مورد اجرا گذاشت. این نوشتار در بررسی موضوع، به نقشی که فناوری بلاک‌چین در تعدیل قدرت بازاری ناشی از کلان‌داده‌ها ایفا می‌کند، پرداخته و نوع رویکرد موازین کنونی حقوق ایران نسبت به مقولۀ قدرت بازاری و کلان‌داده‌ها را بررسی می‌کند و نشان می‌دهد که نگرش خطی، غیرمنعطف و فارغ از مقتضیات بازارهای خاص پلتفرمی، تا چه میزان از استانداردهای نوین حقوق رقابت دور مانده است.