مسئولیت شخصی مدیران بابت مالیات بر درآمد شرکت با نگاهی به ‏حقوق تطبیقی

نویسندگان

1 استادیار، گروه حقوق خصوصی موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی، تهران، ایران. ‏

doi
10.22059/jlq.2023.347907.1007710
چکیده

 مادۀ 198 قانون مالیات‌های مستقیم، بر مبنای تضمین وصول مالیات، برای تمامی اعضای هیأت مدیره و مدیرعامل شرکت، بابت پرداخت مالیات بر درآمد شرکت، مسئولیت تضامنی وضع کرده است. با توجه به آثار حقوقی شایان توجه که وضع چنین مسئولیتی برای مدیران شرکت دارد، از جمله امکان وصول مالیات از اموال شخصی آنها و...، مسئلۀ مهم مبنای حقوقی این حکم است. به‌رغم وجود برخی توجیهات عمل‌گرایانه برای توجیه این حکم، به نظر می‌رسد این مسئولیت و اوصاف آن، برخلاف مبانی حقوق مالیاتی، اصول حقوقی حاکم بر شرکت‌ها (اصل استقلال شخصیت حقوقی شرکت) و حقوق مسئولیت مدنی و نیز اصل عدالت و انصاف مالیاتی بوده و موجب آسیب به مبانی نظام حقوقی و حقوق بنیادین فردی است. این مقاله درصدد اثبات آن است که وضع مسئولیت برای مدیران بابت مالیات شرکت، به‌دلیل ناسازگاری آشکار با اصول حقوقی و یکپارچگی بنیادهای نظام حقوقی و نیز سلب حقوق بنیادین فردی، فاقد توجیه حقوقی است. منابع و روش پژوهش در این مقاله مبتنی بر اصول حقوقی، نظریه‌های علمی پذیرفته‌شده و احکام قانونی در حوزه‌های مرتبط حقوق مالیاتی، حقوق شرکت‌ها و حقوق مسئولیت و نیز یافته‌های نظری و قانونی در حقوق تطبیقی سایر کشورهاست.