بررسی تغییرات پرفشار جنب حاره‌ تراز 500 هکتوپاسکال نیوار ایران با رویکرد تغییر اقلیم

نویسندگان

1 دکتری دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم جغرافیایی

2 استاد دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم جغرافیایی

3 استادیار دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم جغرافیایی

4 دانشیار دانشگاه خوارزمی دانشکده علوم جغرافیایی

doi
10.22111/jneh.2017.3206
چکیده

پرفشار جنب حاره آزور بارزترین و دائمی‌ترین سیمای گردش وردسپهری در منطقه جنب حاره نیمکره شمالی و ایران به شمار می‌رود. بررسی آثار و منابع منتشرشده در رابطه با تغییرات پرفشار جنب حاره‌ای نشان می‌دهد که یک تحقیق جامع درباره تغییرات این پرفشار در فصول مختلف لازم است. افزایش یا کاهش شاخص شدت و شاخص گسترش شرقی و شمالی پرفشار‌ جنب حاره‌ در سطح ۵۰۰ هکتوپاسکال، تعیین‌کننده اصلی دوره‌های خشک و مرطوب در ایران است. ازاین‌رو هدف این مطالعه، تبیین تغییرات زمانی _ مکانی پرفشار جنب حاره و به عبارتی تعیین مرز شمالی و شرقی و همچنین شدت این سیستم در فصول مختلف بر روی ایران بوده است. بدین منظور داده‌های فرمت NC ارتفاع ژئوپتانسیل ساعت 12GMT طی یک دوره 68 ساله (1948- 2015) از پایگاه داده مرکز پیش‌بینی محیطی/ مرکز ملی پژوهش‌های جوی نوآ اخذ گردید و برای طبقه بندی فصلی و تهیه نقشه های مورد نظر در مراحل بعدی به فرمت‌های استاندارد و مورد نظرتبدیل شدند. نقشه و نمودارهای سری زمانی میانگین پرفشار‌ جنب حاره در نیوار ایران بیانگر افزایش شاخص سطح و شدت در همه فصول باشد. شیب خط روند تمامی فصول افزایشی بوده و میانگین ارتفاع ژئوپتانسیل در نیوار ایران با آهنگ 87/5 ژئوپتانسیل متر در هر 10 سال افزایش‌یافته و در سال 2015 به حداکثر آنومالی مثبت رسیده است.