بررسی شگردهای جلوهگری مقولههای «اقتدار و آزادی» در داستانهای فارسی کودک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفة تعلیم و تربیت، دانشگاه اصفهان a
2 استادیار بخش علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان
3 دانشیار بخش علوم تربیتی، دانشکدة علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان
doi
چکیده
به نظر میرسد که بحث دربارة روشنسازی و کوشش در حل پارادوکس اقتدار و آزادی یکی از مهمترین مسئلههای فلسفة ادبیات کودک است. هدف این مقاله آن است که شگردهای جلوهگری مقولههای «اقتدار و آزادی» در داستانهای فارسی کودک کشف و بررسی شود. این پژوهش با روش تحلیل تأملی به بررسی شش کتاب داستانی تصویری منتخب فارسی «حقیقت و مرد دانا»، «ماهی سیاه کوچولو»، «توکایی در قفس»، «خاله سوسکه با کی ازدواج کرد؟»، «افسانة سیمرغ» و «کفشهای هیپا و شیپا» از مجموعه ده داستان برگزیدة فارسی خواهد پرداخت. پرسشهای پژوهش عبارتاند از، شگردهای کتاب داستانی تصویری فارسی در تحقق بخشیدن به مقولههای «اقتدار و آزادی» کداماند؟ آیا نوع شگردهای یادشده و شیوة استفاده از آنها در شش اثر فارسی متفاوت است؟ همچنین کدام شگردها تقویتکنندة قدرت تفکر و خلاقیت کودک است؟ نتایج نشان میدهد که شگردها و عناصر داستانی چون درونمایة پنهان، پیام با ماهیت آزادیبخشی، پیرنگ باز، زاویة دید عینی یا نمایشی، چندصدایی در متن و تصویر، شخصیتپردازی پیچیده و پویا و غیرمستقیم، غلبة تصویر بر متن و استفادة هرچه بیشتر از شگردهای تمرکززدا در جهت تقویت قدرت تفکر، تصمیمگیری، خلاقیت و انتخاب کودک است.