حمایت اجرایی از سازش‌نامه‌ها در حقوق ایران و اسناد بین‌المللی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری، حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22059/jlq.2023.338038.1007644
چکیده

میانجی‌گری یا سازش به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین طرق حل‌وفصل اختلافات، هیچ‌گاه نتوانسته است جایگاهی مشابه داوری یا دادرسی بیابد. مزایای متعدد این روش هم برای طرفین دعوا و هم نظام قضایی کشور، موجب شده که تأکیدات خاصی بر این روش حل اختلاف در سند تحول قضایی صورت گیرد و همچنین کنوانسیون سنگاپور به‌عنوان سازوکار بین‌المللی اجرای سازش‌نامه توسط ایران امضا شود. مهم‌ترین دلیل عدم استقبال اشخاص و فعالان تجاری از میانجی‌گری، فقدان حمایت اجرایی از سازش‌نامه به‌عنوان سند حل اختلاف ناشی از فرایند میانجی‌گری است، زیرا سازش‌نامه همانند آرای داوری و قضایی به‌طور مستقیم اجرا نمی‌شود و ضروری است سند مذکور برای اجرا دوباره مورد بررسی ماهوی و شکلی در دادگاه قرار گیرد. در پژوهش حاضر حمایت اجرایی از سازش‌نامه‌ها بررسی و مشخص شد که مهم‌ترین راه توسعۀ سازش، حمایت اجرایی از سازش‌نامه است و با توجه به عدم حمایت اجرایی کافی از سازش‌نامه‌های داخلی و بین‌المللی در حقوق ایران (جز در موارد خاص)، قانونگذار ایرانی به‌منظور حمایت اجرایی از سازش­نامه‌های داخلی باید قانونی را با الهام از قانون نمونۀ آنسیترال 2018 تصویب کند و برای حمایت اجرایی از سازش‌نامه‌های بین‌المللی، هرچه سریع‌تر، مراحل الحاق به کنوانسیون سنگاپور را تکمیل کند.