طراحی اکوپارک کوهستانی مبتنی بر خدمات منظر (نمونة موردی شاداب‏ کوه طرهان)

نویسندگان

1 دانش ‏آموختة کارشناسی ارشد مهندسی طراحی محیط زیست، دانشکدة محیط زیست، پردیس دانشکده ‏های فنی دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه مهندسی طراحی محیط زیست، دانشکدة محیط زیست، پردیس دانشکده‏ های فنی دانشگاه تهران

3 استادیار گروه مهندسی طراحی محیط زیست، دانشکدة محیط زیست، پردیس دانشکده‏ های فنی دانشگاه تهران

doi
10.22059/jhgr.2020.310101.1008170
چکیده

تمرکز و ورود بیش از حد مردم به نواحی پیراشهرها، به‏ خصوص کوهستان‏ ها، زمینة تخریب محیط ‏‏زیست کوهستان را فراهم می ‏کند. بر این اساس، برنامه‏ ریزی و طراحی فضاهای کوهستانی اجتناب‏ ناپذیر است. هدف از پژو‏هش حاضر سامان‏دهی و طراحی یک اکوپارک کوهستانی در چارچوب خدمات منظر است تا بتواند بستر مناسبی برای گذراندن اوقات فراغت، توأم با ارتقای دانش‏ محیطی کاربران، در کنار حفاظت و بالا‏بردن کیفیت اکولوژیک منظر فراهم سازد. به این منظور، از چارچوب خدمات منظر برای طراحی اکوپارک کوهستانی در شاداب‏ کوه شهر گراب (لرستان) استفاده شده است. از این رو، بر اساس شاخص ‏های خدمات منظر، نخست به ارزیابی و تحلیل محدوده اقدام شده است. برای تحقق این امر، نقشة محدوده بر اساس عکس‏ های ماهواره‏ ای تهیه شد و سپس  اطلاعات میدانی در پارسل ‏های 30*30 متر جمع‏ آوری شد. نتیجة حاصل، با توجه به اصول طراحی اکولوژیک، در راستای اکوپارک تجزیه و تحلیل شده است. ماهیت مداخله در محدوده بر اساس تفاوت بین سطح خدمات ارائه‏ شده و کیفیت قابل ارائة خدمات مشخص شده است. درنهایت، با درنظرگرفتن چالش ‏ها و امکانات محدوده برنامة لازم تدوین و به طراحی اکوپارک اقدام شده است. بررسی میدانی نشان می‏ دهد که ماهیت استفاده از فضا متناسب نیست. این موضوع به افزایش آسیب ‏پذیری در بخش ‏هایی از سایت منجر شده است. طراحی اکوپارک می ‏تواند بارگذاری موجود را در تناسب با محیط سامان‏دهی کند و تعادل نسبی در رابطه با محیط را بر‏قرار سازد که، ضمن حفاظت از ارزش‏ های محیطی کوهستان، به نیازهای تفرجی بر اساس اصول طراحی اکولوژیک پاسخ می‏ دهد.