نقش جنسیت در خسارات معنوی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانش‌آموختۀ دکتری، حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jlq.2022.337784.1007641
چکیده

      ضرورت توجه به نقش جنسیت در برخی حوزه‌های حقوقی، موضوعی است که در دهه‌های اخیر توسط برخی حقوقدانان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. یکی از این حوزه‌ها که ضروری است به تفاوت‌های جنسیتی در آن توجه شود، بحث خسارات معنوی است. وجود تفاوت‌های بیولوژیکی و عملکردی مغز در زنان و مردان و نیز تفاوت در مسئولیت‌ها و انتظارات اجتماعی این ضرورت را توجیه می‌کند. برای اینکه بتوان این تفاوت‌های جنسیتی را در مرحلۀ ارزیابی خسارات معنوی مورد توجه قرار داد، لازم است که از ابزارهای روان‌سنجی نیز به‌عنوان ابزارهای مکمل استفاده شود تا براساس شاخص‌های موجود در آن بتوان تفاوت‌های زیستی و احساسی را در مرحلۀ محاسبۀ خسارات سنجید. با آنکه در نظام حقوقی ایران در خصوص این موضوع تصریحی نشده است، با این حال مانعی هم در این زمینه وجود نخواهد داشت، زیرا براساس مواد 3 ق.م.م و 515 ق.آ.د.م تعیین میزان خسارت با توجه به اوضاع و احوال هر قضیه بر عهدۀ قاضی است. بنابراین، قضات می‌توانند در ارزیابی خسارت معنوی، به جنسیت زیان‌دیده توجه بیشتری کنند. این مسئله سبب واقعی‌تر و کارامدتر کردن جبران خسارت خواهد شد.