تحلیل دلایل اجتماعی تخریب منابع آب روستایی (مورد مطالعه: مناطق روستایی مازندران)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه مازندران
2 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران
doi
10.22059/jhgr.2020.306151.1008139چکیده
بیان مسئله و اهمیت موضوع: فعالیت های اقتصادی در مازندران همواره بر تولیدات کشاورزی متمرکز بوده است. کشاورزان از منابع آبی برای فعالیت های خود به رهبرداری می کردند، اما نوع جدیدی از تولید در کنار این روش سنتی شکل گرفته است که مبتنی بر تولید برای کسب سود است. این نوع تولید و رقابت برای کسب سود بیشتر موجب تخلیة منابع آبی استان شده است. با توجه به اهمیت منابع آب در حیات جوامع و نیز اهمیت رشد کشاورزی در فرایند توسعة جوامع، در این تحقیق، با استفاده از نظریة چرخة تولید اشنایبرگ به بررسی سؤالات زیر پرداخته شده است: 1. رشد تولیدات کشاورزی چه تأثیری در منابع آبی گذاشته است؟ 2. کارگران استان مازندران چه تأثیری در منابع آبی گذاشته اند؟ 3. دولت و نهادهای دولتی چه تأثیری در منابع آبی گذاشته اند؟ روش تحقیق: در این تحقیق از روش اسنادی برای بررسی نقش هریک از عوامل تولید در تخریب منابع آبی استان مازندران استفاده شده است. یافته ها: یافته ها نشان دهندة رشد سرمایه گذاری در زمینه های به کارگیری ماشین آلات کشاورزی، کود، سموم، و سطوح زیر کشت محصولات آبی بوده است که باعث افزایش تولیدات زراعی آببر از 1374501 تن به 2019620 تن شده است. همزمان، میزان مصرف آبخوان های استان از 791 میلیون متر مکعب به 1397 میلیون متر مکعب طی سالهای 1389 تا 1398 رسیده است. نتایج: نتایج تحقیق حاضر بیانگر آن است که نظریة چرخة تولید تببین جامعه شناختی مناسبی برای علل تخریب منابع آبی استان مازندران ارائه می دهد.