مفهومپردازی تحلیلی حوزههای زیستبوم حکمرانی بنسازه
نویسندگان
1 دانشیار تصمیمگیری و خطمشیگذاری عمومی، دانشکده مدیریت و برنامهریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری رشته تصمیمگیری و خطمشیگذاری عمومی، دانشکده مدیریت و برنامهریزی راهبردی، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران
doi
10.22059/jppolicy.2024.98679چکیده
پژوهش حاضر با هدف تحلیل و بررسی «حکمرانی بن سازه» بهعنوان خلاقیت نوین بشر در پاسخ به پیچیدگی های حاکم بر مسائل عمومی از طریق مرور سیستماتیک مطالعات مرتبط با این حوزه نگارش یافته است. برای بررسی مطالعات حوزه حکمرانی بنسازه از روش مرور سیستماتیک استفاده شده و به همین منظور 67 مقاله که بیشترین ارتباط را با کلیدواژه های حوزه حکمرانی بنسازه داشتهاند از بین کلیه مقالات منتشرشده در پایگاه های معتبر علمی بین المللی در بازه سالهای 2016 تا 2023 میلادی گزینش و بررسی شدهاند. مسائل خط مشی عمومی بهخودیخود، پیچیده هستند چرا که به طور انکارناپذیری با عموم انسانها سروکار دارند. گسترش فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطاتی دولتها را به فکر بهرهگیری از این امکانات جدید، گذر از ابزارهای سنتی تک ساحته، حرکت بهسوی ابزارهای چندگانه و ابزارهایی مشارکتیتر و بالاخره استفاده از ابزارهای بنسازهای انداخت که با ساخت شبکهایتر شده جوامع مردن همخوانتر باشد. بر اساس رهاورد پژوهش، در زیستبوم بنسازه امروزی چهار دسته بازیگر در همتنیده را میتوان احصا نمود: بنسازه، مالکان بنسازه، کاربران بنسازه و مکملها؛ از یک سو حکومتها از بنسازه به مثابه ابزاری برای حکمرانی و اداره بهره میجویند و از سوی دیگر این بنسازهها هستند که بر اساس نوع کارکرد و ماهیت خود قادرند تا بر کاربران نهایی به شیوهای نوین حکمرانی کنند. یعنی آنها قادرند تصمیماتی را اتحاذ کنند که منافع عمومی جوامع را تهدید نماید؛ بنابراین دولتها برای صیانت از منافع عمومی باید نوعی حکمرانی را در قبال بنسازهها اتخاذ کنند. همچنین ماهیت جدید بنسازهها دسته دیگری از بازیگران را در معرض خطر قرار میدهد که در ادبیات از آنها تعبیر به مکملها شده و این افراد مسئول عرضه کالا یا خدمت در بستر بنسازه هستند. نحوه برخورد شرکتهای مالک بنسازه با این افراد، اساس مفهوم چهارم را تشکیل میدهد.
