فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: سیستم‌های تغذیه نشخوارکنندگان بر مبنای ضایعات قابل دسترس در هر منطقه یک راهکار مفید جهت تامین خوراک دام می‌باشد. از جمله این ضایعات کشاورزی می‌توان به تفاله پونه کوهی اشاره نمود که پسماند کارخانجات عصاره‌گیری است. ذخیره کردن اینگونه منابع در شرایط عادی به‌خاطر رطوبت بالای آن‌ها مشکلاتی ایجاد می‌کند. سیلو کردن یکی از روش‌های متداول نگهداری و عمل آوری مواد علوفه‌ای با رطوبت بالا است. از طرفی افزودن منابع کربوهیدراتی زود هضم مانند خرمای ضایعاتی سبب بهبود ارزش تغذیه‌ای سیلو می‌شود. هدف از انجام این آزمایش بررسی ترکیب شیمیایی، تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای و تولید گاز آزمایشگاهی سیلاژ تفاله پونه کوهی با درصد‌های مختلف خرمای ضایعاتی بود.مواد و روش‌ها: برای انجام این آزمایش 400 کیلوگرم تفاله پونه کوهی با سطوح صفر، 5، 10 و 15 درصد خرمای ضایعاتی در سطل‌هایی با گنجایش ده لیتر سیلو گردید. بر این اساس تیمارهای آزمایشی شامل: 1) تفاله خشک پونه کوهی، 2) سیلاژ تفاله پونه کوهی بدون افزودنی، 3) سیلاژ تفاله پونه کوهی با افزودن 5 درصد خرمای ضایعاتی، 4) سیلاژ تفاله پونه کوهی با افزودن 10 درصد خرمای ضایعاتی و 5) سیلاژ تفاله پونه کوهی با افزودن 15 درصد خرمای ضایعاتی بودند. پس از گذشت 45 روز، درب سیلوها باز شد و از سیلاژها برای تعیین ترکیب شیمیایی، تجزیه‌پذیری شکمبه‌ای به روش کیسه‌های نایلونی و آزمون تولید گاز آزمایشگاهی نمونه‌گیری شد. نتایج به‌دست آمده در قالب طرح کاملاً تصادفی تجزیه و تحلیل آماری شدند.یافته‌ها: نتایج این آزمایش نشان داد که با سیلو کردن تفاله پونه کوهی و افزایش سطح خرمای ضایعاتی در سیلاژ‌ها، میزان ماده خشک افزایش پیدا کرد. الیاف نامحلول در شوینده‌ی خنثی و عصاره اتری تفاله پونه کوهی با سیلو کردن کاهش یافتند. ولی افزودن خرمای ضایعاتی به سیلوها، باعث افزایش درصد آن‌ها شد. کمترین حجم گاز تولیدی در تمام ساعت‌های انکوباسیون مربوط به سیلاژ تفاله پونه بدون خرمای ضایعاتی بود (100 میلی‌لیتر). پتانسیل تولید گاز و نرخ تولید گاز با سیلو کردن تفاله پونه کوهی کاهش یافت، اما افزودن خرمای ضایعاتی به سیلوها منجر به افزایش این دو مولفه گردید. عامل تفکیک در تفاله پونه کوهی سیلوشده بدون افزودنی بالاترین مقدار بود (23/2 میلی‌گرم بر میلی‌لیتر). تجزیه‌پذیری بخش سریع تجزیه (a) برای ماده خشک، پروتئین خام و الیاف نامحلول در شوینده‌ی خنثی و همچنین تجزیه‌پذیری بخش کند تجزیه شونده (b) برای پروتئین خام و الیاف نامحلول در شوینده‌ی خنثی با سیلو کردن کاهش پیدا کرد، اما افزودن سطوح مختلف خرمای ضایعاتی به سیلوها منجر به افزایش تجزیه‌پذیری بخش سریع‌تجزیه شد. بخش کندتجزیه شونده برای ماده خشک با سیلو کردن و همچنین افزودن خرمای ضایعاتی به سیلوها افزایش پیدا کرد. ثابت نرخ تجزیه‌ (c) برای ماده خشک و الیاف نامحلول در شوینده‌ی خنثی با سیلو کردن تفاله پونه کوهی کاهش پیدا کرد، ولی افزودن سطوح مختلف خرمای ضایعاتی تا سطح 15 درصد منجر به افزایش معنی‌دار این مولفه گردید (به‌ترتیب 016/0 و 018/0).نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که با سیلو کردن تفاله پونه کوهی ترکیب شیمیایی و ارزش غذایی آن اندکی کاهش پیدا کرد. اما به نظر می‌رسد برای سیلوکردن تفاله پونه‌کوهی، با افزودن 15 درصد خرمای ضایعاتی، بهترین عملکرد تولید سیلاژ را بتوان شاهد بود.