فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سابقه و هدف: منابع تامین کننده پروتئین، پرهزینه‌ترین بخش خوراک دام را تشکیل می‌دهند و سالانه مقدار زیادی از این منابع جهت استفاده در صنعت دامپروری از خارج وارد کشور می‌شود. یکی از اقدامات مهم در کاهش هزینه خوراک، استفاده بهینه از منابع موجود و شناخت مواد غذایی جدید و بکارگیری آن در جیره دام است. از طرفی سالانه حجم عظیمی از بقایای محصولات کشاورزی حاصل می‌شود که می‌توان از آنها در تغذیه دام استفاده نمود. استفاده بهینه از فرآورده‌های فرعی کشاورزی و کارخانجات بوجاری و صنایع تبدیلی در تغذیه نشخوارکنندگان، از جنبه‌های اقتصادی و زیست محیطی حائز اهمیت می‌باشد. نخود‌سبز یا نخودفرنگی (Pisum sativum) از خانواده نخود که محصول آب و هوای معتدل و سرد بوده و در اکثر قسمت‌های جهان با هدف تولید دانه سبز کشت می‌شود اما ضایعات آن پس از برداشت غلاف‌های حاوی دانه، به عنوان خوراک حجیم مرغوب می‌تواند مورد استفاده نشخوارکننده قرار گیرد. فرآورده فرعی بعد برداشت نخـود فرنگـی (نخـود سـبز) کـه بـه صورت دستی قابل استحصال و تفکیک بوده بخش‌های ساقه، برگها و غلاف عاری از دانه سبز می‌باشـد. هدف از انجام این مطالعه، بررسی تاثیر استفاده از افزودنی‌های اسید آلی، آنزیمی و ملاس بر ترکیب شیمیایی، پارامترهای تولید گاز و قابلیت هضم سیلاژ علوفه نخود فرنگی بود.مواد و روش‌ها: علوفه نخودفرنگی در مرحله خمیری برداشت و توسط چاپر به قطعات حدود 3-2 سانتی‌متر خرد شد. علوفه‌های برداشت شده نخودفرنگی در سه تکرار در کیسه‌های نایلونی به صورت دستی فشرده و سیلو شدند. سیلوهای پر شده در دمای اتاق نگهداری و برای مدت 45 روز سیلو شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) نخودفرنگی بدون هیچ‌گونه افزودنی (شاهد)‌، 2) نخودفرنگی + آنزیم(فیبرولیتیک 2گرم به ازای کیلوگرم ماده خشک)، 3) نخودفرنگی + ‌افزودنی اسید آلی(2%)، 4) نخود فرنگی + ملاس (8%) و 5) نخودفرنگی + آنزیم+ ملاس بودند. افزودنی‌ها در آب دیونیزه حل و با اسپری دستی به روی علوفه اسپری شدند. بعد از سپری شدن زمان معین، سیلوها باز و نمونه‌ها با هم مخلوط و در دمای 60 درجه سانتی‌گراد در آون برای 48 ساعت خشک شدند. ترکیب شیمایی نمونه‌ها با استفاده از روش‌های استاندارد تعیین شد. به منظور برآورد فراسنجه‌های تولید گاز از آزمون تولید گاز و قابلیت هضم برون‌تنی از روش کشت بسته استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بین تیمارهای آزمایشی از نظر الیاف نامحلول در شوینده خنثی، پروتئین خام و pH اختلاف معنی‌داری وجود داشت (05/0p<). تیمار دارای افزودنی آنزیمی دارای پایین ترین مقدار الیاف نامحلول در شوینده خنثی (50/46 درصد ماده خشک) بود. تیمارهای دارای ملاس از pH پایین‌تری (94/3) در مقایسه با سایر تیمارها برخوردار بودند. از نظر پایداری هوازی، تیمار دارای اسید آلی بیشترین تاثیر را در بین تیمارها داشت. بین تیمارهای آزمایشی از نظر پتانسیل تولید گاز و فراسنجه‌های تخمیری اختلاف معنی‌داری وجود داشت ( 05/0P<). بالاترین و پایین ترین مقدار پتانسیل تولید گاز مربوط به تیمار دارای افزودنی ملاس و آنزیم بود (به ترتیب 1/199 و 3/183 میلی گرم به ازاء گرم‌ ماده خشک). بین تیمارهای آزمایشی از نظر قابلیت هضم ماده خشک و عامل تفکیک اختلاف معنی درای وجود داشت ( 05/0P<). در بین افزودنی‌ها آنزیم کمترین تاثیر را برقابلیت هضم ماده خشک(9/38 درصد) و افزودنی ملاس کمترین تاثیر را بر قابلیت هضم ماده آلی داشت(42/4 درصد). نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که در بین افزودنی‌ها، استفاده از افزودنی‌های سیلویی ملاس و ملاس + آنزیم باعث بهبود ارزش تغذیه ای سیلاژ در مقایسه با سایر گردید. علوفه نخودفرنگی با داشتن مقدار پروتئین خام همانند علوفه ذرت و نیز خصوصیات سیلویی مناسب، دارای پتانسیل سیلو شدن بوده و می‌تواند در تغذیه دام مورد استفاده قرار گیرد.