جلوه های عدالت در تقسیم ارث بین زن و مرد ‏در حقوق ایران و فقه امامیه

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران،‏ تهران، ایران‏

doi
10.22059/jlq.2022.304782.1007396
چکیده

در پاسخ به پرسش‌های مطرح در زمینۀ نحوۀ تقسیم ارث بین زن و مرد در حقوق ایران، می‌توان گفت که عادلانه‌ترین روش در تقسیم ارث بین دختر و پسر در طبقات نسبی ارث و یا زن و شوهر در خانواده و به‌طور کلی جنس مؤنث و مذکر در تمامی طبقات ارث، روشی است که حقوق ایران به تبعیت از فقه امامیه اتخاذ کرده است. وظایف و تکالیف هریک از زن و مرد در نظام خانواده و همچنین حقوق و حمایت‌هایی که از زن و مرد به‌عنوان مخلوق خداوند و جانشین او در زمین شده است، در تحلیل نحوۀ تقسیم اموال میت باید مورد توجه قرار گیرد. فرضیه‌ای که در مقابل پرسش تحقیق مبنی بر رعایت عدالت و تبعیض در نحوۀ تقسیم ماترک میت بین هریک از جنس مؤنث و مذکر در بین فرزندان یا در زندگی زناشویی به‌عنوان زن و شوهر، در پی اثبات آن هستیم، عادلانه‌ترین روش در تقسیم ارث بین زن و مرد در حقوق ایران است. در این روش بدون ارزش‌گذاری ذاتی در جنس مؤنث و مذکر به‌عنوان مخلوق خداوند از جنس واحد و با تحلیل اقتصادی صرف، متناسب با تکالیف و حمایت‌های مادی برای هریک به‌ویژه زن، از جمله دریافت مهریه، نفقه و اجرت‌المثل و تکالیف مرد بر تأمین موارد مذکور و نفقۀ فرزندان و وظیفۀ دفاع از کشور و مقدمات آن به‌عنوان خدمت نظام وظیفه، ماترک بین بازماندگان اعم از جنس مؤنث و مذکر تقسیم شده است.