تحلیل کارکردگرایانه «تشریفات» در دادرسی مدنی

نویسندگان

1 استادیار حقوق خصوصی، گروه حقوق، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 استادیار مجتمع آموزش عالی نهاوند، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22059/jlq.2023.350791.1007725
چکیده

    دادرسی و تشریفات از گذشته‌های دور قرین یکدیگر بوده‌اند و امروز هم تشریفاتی بودن از اصول دادرسی محسوب می‌شود. شناخت مفهوم تشریفات، هم از حیث نظری و هم به لحاظ عملی، حائز اهمیت است. معیارهایی برای تمییز و تفکیک تشریفات از سایر قواعد و به‌ویژه از اصول دادرسی، ارائه شده است که هیچ‌یک به‌تنهایی نمی‌تواند منعکس‌کنندة تمام ویژگی‌های مفهومی تشریفات باشد. کارکردگرایان، تمام نهادهای اجتماعی را دارای کارکرد می‌دانند. نوشتار حاضر نهاد دادرسی و قواعد آن را با همین رویکرد ارزیابی کرده است. نتیجة تحقیق حکایت از آن دارد که با دستیابی به کارکردِ قواعد می‌توان تفکیک درستی از تشریفات و سایر قواعد دادرسی به دست داد؛ آنچه در تأمین کارکرد و غایت نهادهای دادرسی مؤثر نیست، تشریفات محسوب می‌شود و آثار و احکام این دسته از قواعد را باید بر آنها مترتب دانست.