مدلسازی آبخوان آبرفتی با استفاده از نرم افزار PMWIN و بررسی عوامل مؤثر بر پدیده فرونشست در دشت اسدآباد، استان همدان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا همدان
3 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه بوعلی سینا همدان
doi
10.22111/jneh.2017.19537.1220چکیده
محدوده مطالعاتی دشت اسدآباد از نظر تقسیمات هیدرولوژیکی، قسمتی از حوضه آبریز رودخانه کرخه است. کاهش بارندگی و افزایش بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی در چند سال اخیر باعث افت شدید سطح آب زیرزمینی و فرونشست زمین گردیده است. لذا در این تحقیق به منظور ارزیابی هیدروژئولوژیکی، شناخت بهتر آبخوان و بهرهبرداری بهینه از این منابع با استفاده از اطلاعات موجود، مدل تفهیمی و ریاضی آبخوان تهیه گردید. به منظور تهیه مدل ریاضی آبخوان دشت اسدآباد، ابتدا دادههای کمی و کیفی آبخوان همچنین اطلاعات زمینشناسی، هواشناسی هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی جمعآوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. سپس با توجه به مدل تفهیمی آبخوان، مدل کمی آبخوان با استفاده از نرمافزار PMWIN تهیه گردید. مدل برای سال آبی 85-1384 با در نظر گرفتن 12 دوره تنش یک ماهه اجرا و واسنجی گردید. آنالیز حساسیت مدل ریاضی نشان داد که مدل تهیهشده به هدایت هیدرولیکی حساسیت بیشتری دارد. به منظور صحت سنجی، مدل برای سال آبی 86 - 1385 اجرا شد. در این مرحله مدل قادر به شبیهسازی شرایط طبیعی آبخوان نبود. دلیل اصلی عدم مقبولیت مدل، عدم قطعیت دادههای ورودی و نبود پیزومتر در بخش وسیعی از لایه دوم تشخیص داده شد. همچنین با بررسی عوامل مؤثر بر پدیده فرونشست زمین (افت سطح آب، جنس آبخوان، ضخامت آبخوان و وجود سفره تحتفشار) مشخص شد که مناطق مرکزی و جنوبی دشت قابلیت آسیبپذیری بیشتری نسبت به پدیده فرونشست دارند.