تحلیلی در خصوص قابلیت طرح دعوای مستقیم سهامداران برای مطالبۀ زیان بازتابی؛ مطالعۀ تطبیقی در نظام حقوقی انگلستان و ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jlq.2022.336146.1007634چکیده
با ورود خسارت به شرکت محتمل است که سهامداران آن شرکت نیز از طریق کاهش ارزش سهام و سود آن دچار زیان شوند. این مقاله تلاش دارد با شیوۀ توصیفی و تحلیلی و بهصورت تطبیقی به این پرسش اساسی پاسخ دهد که آیا سهامداران میتوانند بهصورت مستقیم برای زیانهای وارده به خود (که بهنوعی بازتاب زیان وارده به شرکت است) اقدام به طرح دعوا علیه شخص زیانزننده کنند یا خیر؟ نتایج نشان میدهد که در حقوق شرکتهای انگلستان دعوای مستقیم سهامداران برای مطالبۀ زیان بازتابی با وجود قاعدۀ مهم «عدم وجود زیان بازتابی» محدود به موارد استثنایی نظیر استنکاف شرکت از طرح دعوا و هنگامیکه شرکت در نتیجۀ رفتار خوانده قادر به طرح دعوا برای مطالبۀ خسارت خود نیست، شده است. در حقوق شرکتهای ایران نیز با آنکه تردیدهایی در خصوص مطالبۀ خسارت ناشی از کاهش ارزش سهام و سود آن در آرای هیأت داوری بورس و اوراق بهادار وجود دارد، ولی بهنظر میرسد چنین ضرری قابل مطالبه است. البته برخی ملاحظات عملی مانند امکان تعدد دعاوی سهامداران و بحث کارایی (هزینه-فایده) موجب میشود تا علیالاصول شرکت را مقدم در طرح دعوا بدانیم.