تقسیم کار ملی در نظام علم، فناوری و نوآوری فضای مجازی ایران؛ رویکرد نگاشت نهادی.

نویسندگان

1 استادیار گروه توسعه مدل‌های کسب‌و‌کار، پژوهشکده فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت فناوری و صنعتی، دانشگاه تهران (دانشکدگان فارابی)، قم، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2024.97824
چکیده

پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد نگاشت نهادی به بررسی بازیگران مهم نظام علم، فناوری و نوآوری فضای مجازی ایران و کارکردهای آن‌ها در این نظام پرداخته است. اهمیت این موضوع از آنجا نشات می‌گیرد که نظام علم، فناوری و نوآوری فضای مجازی دارای تعدد و تنوع بالایی در بازیگران و کارکردها است و تلاش برای بررسی آنها می تواند به فهم بهتر از پیچیدگی‌های ساختاری و کارکردی این نظام کمک کند. گردآوری داده‌های این پژوهش از طریق مطالعه کتابخانه­ای شامل بررسی مطالعات پیشین و اسناد و مدارک از جمله شرح وظایف سازمان­ها، اساسنامه‌ها، قوانین و اسناد بالادستی و همچنین مطالعه میدانی شامل برگزاری پنل با ذینفعان کلیدی صورت گرفته است. بر اساس یافته‌ها، متولی اصلی نظام علم، فناوری و نوآوری فضای مجازی شورای عالی فضای مجازی است. همچنین، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات دارای بیشترین نقش­آفرینی در میان سایر بازیگران این نظام می‌باشد. نقش­آفرینی نهادهای مدنی و بخش خصوصی نیز در این نظام نیازمند پررنگ‌شدن است. دلالت سیاستی برآمده این پژوهش آن است که حکمرانی نظام علم، فناوری و نوآوری فضای مجازی نیازمند رویکرد شبکه‌ای و مبتنی بر شواهد است که علاوه بر در نظرگرفتن دیدگاه‌ها و انتظارات همه ذینفعان، بر اساس واقعیت‌ها و شرایط عینی عمل نماید.