بررسی عدالت آموزشی در پرتو قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیر‌دولتی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد سیاسی و سیاستگذاری عمومی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، ذانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد سیاستگذاری عمومی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2024.97825
چکیده

عدالت آموزشی از آن جهت‌که به برابری فرصت در جامعه مرتبط است از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در جوامعی که درآمد، ثروت و موقعیت اجتماعی به صورت نابرابر توزیع شده‌اند، آموزش روشی برای غلبه بر این نابرابری‌ها است. در حالی که اصل30 قانون اساسی بر آموزش و پرورش رایگان برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه تأکید دارد، قانون تأسیس و اداره مدارس و مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی، اجازه تأسیس مدارسی را می‌دهد که شرایط آموزشی متفاوتی را ایجاد می‌کنند. هدف اصلی این مقاله، سنجش نگرش ذی‌نفعان نظام آموزشی به تأثیر قانون تأسیس و اداره مراکز آموزشی و پرورشی غیردولتی مصوب 1395 بر تحقق عدالت آموزشی است. برای تحقق هدف فوق درگام اول با استفاده از روش اسنادی، عدالت آموزشی از نگاه جان رالز شاخص‌سازی شد و در گام دوم شهر کرمان به عنوان نمونه مطالعاتی انتخاب و با استفاده از پرسشنامه، شاخص‌های اصلی عدالت آموزشی در مدارس غیردولتی در مقایسه با مدارس دولتی این شهر مورد بررسی قرار گرفت. در گام سوم، نتایج یافته‌های گام دوم با روش مصاحبه نیمه‌ساخت مند مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از آن است که اگرچه ذی‌نفعان آموزش غیردولتی باور داشتند که اجرای قانون مذکور به توسعه عدالت آموزشی در سطح شهر کمک زیادی می‌کند اما در عین‌حال سایر نیازهای مدارس دولتی کرمان نادیده گرفته می‌شود و در نتیجه قانون یاد‌شده به عدالت آموزشی، صرفاً نگاهی تک‌بعدی دارد.