پهنه بندی سیل با استفاده از مدل هیدرولیکی HEC-RAS در پایین‌دست حوزه آبخیز خرم آباد

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی تربیت مدرس

2 دانشیار در منابع آب و هیدرولوژی/دانشگاه تربیت مدرس

3 استادیار دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی تربیت مدرس

doi
10.22111/jneh.2017.3343
چکیده

یکی از راه­کارهای اساسی برای کنترل و کاهش اثرات مخرب سیل، شناسایی مناطق سیل­ گیر در حوزه‌های آبخیز است. پهنه‌بندی سیل یکی از بهترین روش‌ها برای برنامه‌ریزی و شناسایی مناطق تحت تاثیر سیل می‌باشد. بدین منظور در حوزه آبخیز خرم­ آباد واقع در استان لرستان با معرفی شرایط مرزی جریان، دبی حداکثر لحظه‌ای با دوره بازگشت‌های مختلف، مقاطع عرضی و فاصله آنها و ضریب زبری مانینگ برای هر مقطع به مدل هیدرولیکی  HEC-RAS، این مدل اجرا و نیم‌رخ سطح آب در دوره‌های بازگشت مختلف سیل به ­دست آمد. نتایج حاصل از پهنه­ بندی نشان داد که پهنه سیل مربوط به دبی با دوره بازگشت دو ساله با 125/145 مترمکعب بر ثانیه مساحتی برابر با  63/8 کیلومتر مربع و پهنه سیل مربوط به دبی با دوره بازگشت 100 ساله با 781/553 مترمکعب بر ثانیه مساحتی برابر با  10 کیلومتر مربع در منطقه تحت تاثیر قرار می­دهد. به­ طوری­که سیل  با دوره بازگشت 100 سال حدوداً 4/4 کیلومتر مربع از اراضی دیم واقع در محدوده، 4/2 کیلومتر مربع از اراضی مرتعی، سطحی نزدیک به 4/1کیلومتر مربع از اراضی مسکونی، 6/1 جاده و 2/0 از اراضی رهاشده را تحت تاثیر قرار می­دهد. به ­همین ترتیب برای سایر دوره بازگشت­ها نیز مشاهده شد که بیشترین سطح درگیر سیل به ­ترتیب به اراضی زراعی دیم، مراتع، جاده، اراضی مسکونی و زمین­های رهاشده مربوط می ­شود.