جایگاه نظریۀ امتیاز در حقوق شرکت‌های تجاری ایران و کامن‌لا

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران و سرپرست مرکز ملی تحقیقات حقوق سلامت، ‏تهران، ایران.‏

2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش، مدیریت و برنامه‌ریزی، ‏تهران، ایران.‏

doi
10.22059/jlq.2022.319308.1007505
چکیده

     شرکت سهامی در «نظریۀ امتیاز»، چیزی نیست جز یک مصنوع دولت که به‌طور گسترده تحت تأثیر مقررات دولتی قرار دارد و اختیارات آن محدود به مجوز تأسیس آن است. در دکترین حقوقی کشور جز برخی اشارات جزئی، به این نظریه توجه کافی نشده است؛ اما با نگاهی به آثار نظریۀ امتیاز در نظام کامن‌لا و مقایسۀ آن با ایران مشاهده می‌شود که هرچند این نظریه در نظام حقوقی ایران شهرت چندانی ندارد، منطق حاکم بر آن و آثار این نظریه در قوانین موجود و لوایح مطرح در خصوص شرکت‌های سهامی به‌وضوح قابل مشاهده است. این در حالی است که نظام کامن‌لا جز در موارد استثنایی، از این نظریه عبور کرده است. در نوشتار حاضر با بررسی نظام حقوقی کامن‌لا مفهوم و چالش‌های نظریۀ امتیاز، بررسی و توسعۀ حدود آثار این نظریه در قوانین، مقررات، لوایح و دکترین حقوقی ایران و رویه مرجع ثبت شرکت‌ها نقد شده است.