ارزیابی حساسیت به سیل حوضه آبخیز تالار با استفاده از مدل نسبت فراوانی احتمالاتی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 دانشیار، گروه آبخیزداری، دانشگاه محقق اردبیلی
3 دانشجوی دکتری، گروه آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
10.22111/jneh.2017.3120چکیده
سیل میتواند تأثیر مخربی بر حوضههای آبخیز و زندگی انسان داشته باشد، بنابراین برای مدیریت سیل نیاز به آگاهی از وضعیت مناطق سیلگیر میباشد. این تحقیق جهت ارزیابی حساسیت به سیل حوضه آبخیز تالار با وسعت 2067 کیلومتر مربع انجام شده است. بدین منظور از فراسنجهای طبقات ارتفاعی، شیب زمین، انحنای زمین، شاخص رطوبت توپوگرافی، قدرت رود، میانگین بارندگی، فاصله از رودخانه، گروه هیدرولوژیکی خاک، حداکثر عمق خاک و کاربری اراضی استفاده شد. نقشههای رقومی کلیه فراسنجها با استفاده از نرمافزارهای مربوطه تهیه شدند و در نهایت به فرمت رستری تبدیل شدند. در گام بعدی با توجه به سیلابهای قبلی رخ داده در منطقه مطالعاتی موقعیت جغرافیایی 135 نقطه سیلگیر در منطقه تعیین شد. این مجموعه نقاط بهصورت تصادفی به گروههایی متشکل از 93 نقطه برای واسنجی و 42 نقطه برای اعتبارسنجی تقسیم شدند. سپس با تجزیه و تحلیلهای مقایسهای بین موقعیت رخداد سیلابهای قبلی و فراسنجهای محیطی مؤثر بر وقوع سیلابها، وزن تأثیر هر کلاس از فراسنجها بهدست آمد. در نهایت نقشه احتمال سیل منطقه مورد مطالعه توسط روش نسبت فراوانی تهیه شد. بر اساس نقشه استعداد سیلگیری، حساسیت به سیل حوضه آبخیز تالار بهصورت 5 کلاس با حساسیت خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم نشان داده شد. نتایج نشان داد روش نسبت فرآوانی با دقت 80 درصد از قابلیت بالایی در شناسایی مناطق حساس به وقوع سیل در حوزه آبخیز تالار برخوردار میباشد.