تاثیر لاکتوباسیلوس پلانتاروم بر ترکیب‏ شیمیایی، ویژگی‏های‏ تخمیر، پایداری‏ هوازی و گوارش‏پذیری آزمایشگاهی سیلاژ ذرت در مراحل برداشت

نویسندگان

1 بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

2 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران،

3 دانش‏آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران،

4 استادیار بخش علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،

doi
10.22069/ejrr.2023.20867.1878
چکیده

چکیدهسابقه و هدف: امروزه روش‏های گوناگونی برای کاهش اتلاف مواد غذایی در سیلو وجود دارد که یکی از این روش‏ها افزودن باکتری‏های مولد اسید لاکتیک به سیلو است. این باکتری‏ها با کاهش سریع pH از رشد باکتری‏های نامطلوب در سیلو جلوگیری کرده و در نتیجه ارزش تغذیه‏ای سیلاژ حفظ می‏شود. از این رو این پژوهش با هدف بررسی اثر افزودنی لاکتوباسیلوس پلانتاروم بر ترکیب شیمیایی، ویژگی‌های تخمیر و گوارش‏‏پذیری آزمایشگاهی به‏روش تولید گاز در سیلاژ ذرت در مراحل گوناگون برداشت انجام شد.مواد و روش‏ها: در دهه اول و آخر ماه‌های شهریور تا آبان طی شش مرحله به‌گونه تصادفی از شش مزرعه ذرت در حال برداشت با چاپر در شهرستان بردسیر نمونه‏برداری انجام شد. در هر مرحله پس از اندازه‌گیری ماده خشک، نمونه‏ها با و بدون افزودن باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم با تراکم حداقل CFU 1010× 8 در هر گرم نمونه تازه علوفه، با سه تکرار در سیلو‌های آزمایشگاهی به مدت دو ماه سیلو شدند. مقدار پس‌آب تولیدی سیلوها پس از 72 ساعت و نیز در روزهای 10، 20، 30 و 60 آزمایش اندازه‌گیری شد. پس از باز کردن سیلوها، بی‏درنگ pH سیلاژ و پایداری هوازی به همراه ماده خشک، ماده آلی، پروتئین خام، الیاف نامحلول در شوینده خنثی، الیاف نامحلول در شوینده اسیدی، کربوهیدرات‏های محلول در آب، نیتروژن آمونیاکی و اسید‌ لاکتیک اندازه‏گیری شد. گوارش‏پذیری آزمایشگاهی به روش تولید گاز اندازه‏گیری و فراسنجه‏های تخمیر شامل انرژی قابل سوخت‏و‏ساز، اسیدهای چرب زنجیر کوتاه و گوارش‏پذیری ماده آلی براساس گاز تولیدی و ترکیب شیمیایی نمونه‏ها از روابط استاندارد برآورد شد.یافته‏ها: یافته‏های این پژوهش نشان داد که میانگین درصد ماده خشک در نمونه‌های برداشت شده در مراحل زمانی گوناگون، اختلاف معنی‌داری داشت. میانگین ماده خشک سیلاژ در ماه‏های گوناگون برداشت، 4/19 درصد بود. افزودن باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم به ذرت علوفه‏ای بر غلظت اسید لاکتیک، نیتروژن آمونیاکی و ترکیبات شیمیایی سیلاژ ذرت ‌تأثیر معنی‏داری نداشت، ولی غلظت کربوهیدرات‏های محلول در آب در سیلاژهای دارای افزودنی از گروه شاهد کم‏تر بود (05/0>P). میزان pH سیلاژ و درصد پس آب تولیدی تحت تأثیر افزودنی باکتریایی قرار نگرفت (05/0<P)، ولی پایداری هوازی در سیلاژ دارای افزودنی از گروه شاهد کم‏تر بود (05/0>P). با افزودن باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم، گاز تجمعی تولید شده پس از 24 و 48 ساعت، پتانسیل تولید گاز (b)، نرخ تولید گاز (c) و همچنین انرژی قابل سوخت‏و‏ساز، اسیدهای چرب زنجیر کوتاه و گوارش‏پذیری ماده آلی سیلاژ نسبت به سیلاژهای بدون افزودنی تفاوت معنی‏داری نداشت. نتیجه‏گیری: یافته‌های این آزمایش نشان دادند که افزودن باکتری لاکتوباسیلوس پلانتاروم بر ویژگی‌های تخمیر سیلاژ ذرت تولیدی در شهرستان بردسیر ‌تأثیری نداشت.