تحلیل بهکارگیری تغییرات بربلندی غیرخطی در قوسهای کلوتوئید-کلوتوئید در راه-های برونشهری بر اساس مدل تعلیق یک چهارم خودرو
نویسندگان
1 دانشیار گروه راه و ترابری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین
2 دانشجوی دکتری راه و ترابری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین
doi
10.22075/jtie.2021.22908.1519چکیده
قوسهای افقی بخش مهمی از زیرساختهای جادهای میباشند. تأمین ایمنی و راحتی رانندگی در این بخشها همواره مورد توجه محققین بوده است. با توجه به ماهیت هندسی، و بهویژه تغییر انحنا در پلان مسیر و وجود بربلندی، قوسهای افقی بیش از سایر قسمتهای جاده مستعد بروز حادثه میباشند. دستیابی به بربلندی بیشینه در قوسهای افقی دایرهای از مسیر مستقیم، عمدتاً به شکل یکنواخت خطی انجام میشود. کلوتوئیدها یکی از کاربردیترین انتخابها جهت قوس اتصال بین قوس دایرهای و مسیر مستقیم میباشند. این قوسها در صورت عدم وجود قسمت دایرهای (ناشی از محدودیتهای هندسی و یا انتخاب اولیه طراح) میتوانند بهصورت ترکیب کلوتوئید-کلوتوئید در نظر گرفته شوند که در این صورت تغییرات خطی افزاینده بربلندی تا نقطه اتصال دو کلوتوئید و سپس تغییر جهت ناگهانی و کاهش مقدار از ابتدا تا انتهای کلوتئید دوم میتواند مشکل ایمنی و راحتی سرنشینان را در پی داشته باشد. در این تحقیق، به منظور رفع این مشکل، استفاده از تغییرات بربلندی غیرخطی در محل اتصال دو قوس کلوتوئید بررسی شده است. به این منظور، مدل سیستم تعلیق یک چهارم خودرو با دو درجه آزادی جهت مطالعه شتاب قائم استفاده شده است. بر اساس نتایج، با بهکارگیری تغییرات بربلندی خطی در قوسهای کلوتوئید- کلوتوئید، در محل شروع کلوتوئید و یا محل اتصال دو کلوتوئید، شتاب قائم بیشتر از آستانه شروع ناراحتی انسان (شتاب 8/0 متر بر مجذور ثانیه)- بر اساس سرعت خودرو - بسیار محتمل خواهد بود (حتی سه برابر حد یاد شده) و با بهکارگیری روشهای غیرخطی درجه 2 و درجه 3، شتاب قائم به کمتر از 8/0 کاهش خواهد یافت. برای نمونه، برای سرعت طراحی 100 کیلومتر بر ساعت، با استفاده از روش خطی، شتاب قائم بیش از 5/2 متر بر مجذور ثانیه خواهد بود و با تیپ غیرخطی به حدود 8/0 کاهش مییابد.