فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده سابقه و هدف: تنش گرمایی به‌طور بالقوه دارای عوارض فیزیولوژیک متعددی همچون ناهنجاری‌های تولیدمثلی، ضعف سیستم ایمنی، التهاب، عدم تعادل الکترولیتی و کاهش مصرف خوراک است که به خسارات اقتصادی زیادی در صنعت پرورش گوسفند و بز منجر می‌شود. گلوتامین فراوان‌ترین اسید آمینه در بدن است که دارای نقش‌های مانند ساخت پروتئین، افزایش تعادل نیتروژن، تحریک سیستم ایمنی، اثرات آنابولیک و ضد کاتابولیک بر عضلات، ضد التهاب و آنتی‌اکسیدانت است. این آزمایش به‌منظور بررسی اثرات سطح پروتئین (برابر و 10 درصد بالاتر از نیاز بر اساس توصیه انجمن ملی پژوهش‌ها، 2007) و مکمل گلوتامین بر فراسنجه‌های خونی و ایمنی، برخی شاخص‌های التهابی بره‌های پرواری طی تنش گرمایی انجام شد. مواد و روش‌ها: در این پژوهش از تعداد 16رأس بره نر نژاد افشاری با میانگین وزن22/0 ± 5/31 کیلوگرم و میانگین سن 3 تا 4 ماه استفاده شد. بره‌های آزمایشی در 4 تیمار و 4 تکرار و در قالب طرح کاملاً تصادفی به مدت 45 روز مورد آزمایش قرار گرفتند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1- جیره پایه (پروتئین قابل متابولیسم برابر احتیاجات)، 2- جیره پایه همراه با گلوتامین (2/0 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن)، 3- جیره دارای 10درصد پروتئین قابل متابولیسم بیشتر از احتیاجات و 4- جیره دارای10 درصد پروتئین قابل متابولیسم بالاتر همراه با گلوتامین (2/0 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن) بود. خون‌گیری از سیاهرگ گردن دو ساعت پس از وعده غذایی صبح در روزهای 15، 30 و 45 پرواربندی با کمک لوله‌های ونوجکت دارای ماده ضد‌انعقاد انجام شد. فراسنجه‌های خون شامل آلبومین و پروتئین کل پلاسما، آلکالین فسفاتاز و مالون‌دی‌آلدئید با کیت‌های مربوطه و با آنالایزر خودکار اندازه‌گیری شدند. غلظت سیتوکین‌ها شامل اینترلوکین 2، اینترلوکین 6 و اینترلوکین 10 و همچنین ایمنوگلوبولین G با استفاده از کیت‌های الایزا اندازه‌گیری شد.یافته‌ها: اثر تیمارها بر آلبومین خون در روز پانزدهم پرواربندی تفاوت معنی‌داری نشان نداد. در حالی‌که در روزهای 30 و 45 پرواربندی، اثرات تیمارها بر آلبومین خون معنی‌دار بود (به‌ترتیب 0217/0=P و 0087/0=P). گلوتامین غلظت پروتئین کل پلاسما در روزهای 30 و 45 را افزایش داد (به‌ترتیب 0071/0=P و 0019/0=P). همچنین افزایش سطح پروتئین در جیره بره‌های پروار در روزهای 30 و 45 پروتئین کل پلاسما را افزایش داد (به‌ترتیب 0139/0=P و 0386/0=P). در روز 45 پرواربندی، افزودن گلوتامین سبب افزایش آنزیم آلکالین‌فسفاتاز خون شد (0123/0=P). همچنین مصرف مکمل گلوتامین در روزهای 30 و 45 پرواربندی سبب کاهش مالون‌دی‌آلدئید شد (به‌ترتیب 0012/0=P و 0029/0=P). تفاوت معنی‌داری در تعداد گلبول‌های قرمز، سطح هموگلوبین، هماتوکریت، میانگین غلظت هموگلوبین گلبولی و میانگین حجم گلبولی بین تیمارها در روزهای 15 و 30 پرواربندی مشاهده نشد. در حالی‌که در روز 45، گلوتامین تعداد گلبول‌های قرمز و درصد هماتوکریت را کاهش داد (به‌ترتیب 0036/0=P و 0081/0=P). تعداد گلبول‌های سفید خون در روزهای 30 و 45 پرواربندی با افزودن گلوتامین افزایش یافت (به‌ترتیب 0004/0=P و 0012/0=P). اثر تیمارها بر ایمنوگلوبولین G ، اینترلوکین 2 و اینترلوکین 10 خون در روز 15 پرواربندی معنی‌دار نبود، در حالی‌که تیمارها در روز 30 و 45 پرواربندی مقادیر ایمنوگلوبولین G را افزایش دادند (به‌ترتیب 0287/0=P و 0001/0P<). همچنین اینترلوکین 2 در روزهای 30 و 45 تحت تأثیر تیمارها افزایش یافت (به‌ترتیب 0001/0P< و 0001/0P<). در روزهای 30 و 45 پرواربندی، افزودن گلوتامین مقادیر اینترلوکین 10 را افزایش داد (به‌ترتیب 0194/0=P و 0007/0=P). غلظت اینترلوکین 6 در روز 45 پرواربندی با افزودن گلوتامین و افزودن سطح پروتئین قابل متابولیسم کاهش یافت (به‌ترتیب 0004/0=P و 0233/0=P).نتیجه‌گیری: در شرایط این آزمایش، جیره پایه همراه با گلوتامین نتایج بهتری نسبت به سایر جیره‌ها نشان داد.