شناخت هنر اسلامی در نظام اندیشگانی موزه‌های غرب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری پژوهش هنر/ دانشگاه هنر اصفهان

2 دانشیار گروه هنرهای تجسمی/ دانشگاه هنر اصفهان

3 دانشیار گروه سینما و تئاتر/ دانشگاه هنر تهران

doi
چکیده

چکیده شناخت هنر اسلامی فارغ از مباحث هستی‌شناختی و معرفت ذوقی و شهودی متأثر از ورود آثار هنری به موزه (به‌مثابة محصول فرهنگی تمدن غرب) و نظام معرفت‌شناختی متمایز آن است. حرکت هنر اسلامی در امتداد زمان و مکان و حضور در نظام اندیشگانیِ دیگری، بر کیفیت حصول معرفت مخاطب تأثیر می‌گذارد. پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از منابع اسنادی می‌کوشد تا چگونگی حصول معرفت هنر اسلامی را در سیری تاریخی آشکار کند. جستار حاضر با معرفی سه نظام معرفتی شرق‌شناسی، زیبایی‌شناسی، و مطالعات بینافرهنگی در موزه‌های غرب، شناخت از هنر اسلامی به‌مثابة «کالای مادی»، «هنر»، و «کالای فرهنگی» و شکل‌گیری سه ارزش متمایز اقتصادی، زیبایی‌شناختی، و نمادین را در هنر اسلامی آشکار می‌کند. بنا بر یافته‌های پژوهش، معرفت هنر اسلامی در موزه‌ها نه مبتنی بر ملاک‌های حسن‌شناسی و غایت‌شناسی در فلسفة‌ اسلامی، بلکه کاملاً متأثر از معرفت به هنر در تفکر غرب است.