تحلیل تطبیقی بایسته‌های انعقاد عقد جایگزین به‌مثابۀ ابزار جبران ‏خسارت در پرتو مبانی مسئولیت قراردادی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، ‏ قم، ایران

doi
10.22059/jlq.2022.331078.1007594
چکیده

    در قوانین برخی کشورها و اسناد بین‌المللی در صورت نقض تعهد این امکان برای طرف زیان‌دیده فراهم است تا با انعقاد عقد جایگزین، به رفع خسارات قراردادی اقدام کرده و هر نوع هزینۀ حاصل از این فرایند را از ناقض عقد مطالبه کند. این روش در بادی امر با مبانی مسئولیت قراردادی در فقه و حقوق ایران ناسازگار می‌نماید؛ اما با توجه به مزایای استفاده از این روش و امکان طرح آن در دعاوی مربوط به مسئولیت حاصل از نقض قرارداد، بررسی موانع انطباق با فقه و ظرفیت‌های اعمال و سازگاری آن با نظام حقوق اسلام و ایران ضروری می‌نماید. در این مقاله تلاش شده است با اتکا به مبانی و راهکارهای مورد پذیرش در جبران خسارات قراردادی، زمینه‌های اعمال و بهره‌مندی از این روش ارائه شود. به‌عنوان نتیجه می‌توان گفت با وجود شرایط، عقد جایگزین می‌تواند به‌منزلۀ یک روش کلی جبران خسارت نقض در عقود و قراردادهای مختلف به‌کار رود.