ارزیابی خطر فرسایش خاک در دشت کوهپایه - سگزی با استفاده از مدل تجدید نظر شده جهانی فرسایش خاک (RUSLE)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد ابخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
3 دانش اموخته کارشناسی ارشد بیابان زدایی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان
4 استادیار گروه مرتع و ابخیزداری دانشکده منابع طبیعی دانشگاه صنعتی اصفهان
doi
10.22111/jneh.2017.3216چکیده
فرسایش خاک یکی از مهمترین مسائل و مشکلات زیست محیطی است که امروزه با آن مواجه هستیم. بهرهبرداریهای روز افزون وعدم مدیریت صحیح انسان بر محیط طبیعی تأثیر زیادی بر تشدید روند تخریب خاک و فرسایش دارد. در این تحقیق با تحلیل پارامترهای مؤثر، وضعیت فرسایش و تولید رسوب در دشت کوهپایه - سگزی با مساحت 136 هزار هکتار با استفاده از مدل تجدید نظر شدهی جهانی فرسایش خاک (RUSLE) مورد مطالعة قرار گرفت. دادهها و ابزارهای بهکار رفته در تحقیق شامل دادههای ایستگاههای هواشناسی، اطلاعات 21 نمونه خاک، مدل رقومی ارتفاع (DEM)، تصویر ماهوارهای سنجنده OLI، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سنجش از دور (RS) میباشد. با بررسی عوامل مؤثر در مدل RUSLE، که شامل فاکتور فرسایندگی باران، فاکتور فرسایش پذیری خاک، فاکتور توپوگرافی، فاکتور پوشش گیاهی و فاکتور عملیات حفاظتی میباشد، میزان فرسایش منطقه مورد مطالعه برآوردشد. براساس نتایج بهدست آمده میزان فرسایش سالانه خاک در کل منطقه مورد مطالعه صفر تا 95 تن در هکتار در سال برآورد شد. نتایج این تحقیق نشان داد فاکتور توپوگرافی با بالاترین مقدار ضریب تبیین (9/0=2R) بیشترین تأثیر را در برآورد فرسایش سالانه خاک توسط مدل RUSLEداشته است. این تحقیق، مؤثر بودن فناوریهای نوین سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور را برای تخمین کمّی مقادیر فرسایش خاک تأیید میکند.