سیاستگذاری اجتماعی سالمندی؛ مطالعه تطبیقی مساعدت‌های اجتماعی سالمندی در کشورهای منتخب

نویسندگان

1 استادیار گروه جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دکتری علوم اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

3 دانشیار گروه تعاون و رفاه اجتماعی (سیاستگذاری اجتماعی)، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2023.95727
چکیده

یکی از گروه‌های هدف مهم در سیاستگذاری اجتماعی، سالمندان هستند و یکی از قلمروهای رفاهی مهم برای سیاستگذاری اجتماعی سالمندان، نظام مساعدت اجتماعی است. هر کشور متناسب با نظام رفاهی خود سیاست­های اجتماعی متفاوتی برای جامعه سالمندان دارد. پژوهش حاضر یک مطالعه مروری و تطبیقی است. منابع داده­های مورد مطالعه، گزارش­های OECD و همچنین ISSA است. کشورهای مورد مطالعه به شیوه هدفمند و مبتنی بر ویژگی­های نظام­ های رفاهی انتخاب شده ­اند. یافته ­های پژوهش نشان می­ دهد تجربه سالمندی جمعیت زمینه هم­گرایی در سیاست­ های اجتماعی سالمندی را رقم زده است و کشورها فارغ از ایدئولوژی رفاهی خود به سیاستگذاری اجتماعی در امور سالمندان پرداخته­ اند. مرور تجربه این کشورها نشان می­دهد توجه به جنسیت، گروه­ سنی (سالمندان جوان و سالمندان کهنسال)، وضعیت تاهل، موقعیت درآمدی فردی و خانوادگی (سنجش آزمون وسع و استطاعت مالی)، ترکیب خانوادگی و وضعیت سلامتی یا ناتوانی سالمندان در سیاستگذاری اجتماعی سالمندی بسیار ضروری است. همچنین با توجه به نقش انتقالات درآمدی عمومی در کاهش فقر سالمندان، افزایش سهم و نقش دولت در امور سالمندان توصیه می­گردد. ارتقاء کفایت مساعدت­ های اجتماعی سالمندی نیز در بهبود وضعیت رفاهی و کیفیت زندگی و پیشگیری از فقر سالمندان بسیار مؤثر است.