بررسی کفایت سیستم زهکشی موجود در مناطق شهری جهت عبور سیلاب و امکان اصلاح آن به کمک مدل SWMM5 (مطالعه موردی: شهرستان داراب)

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری عمران- آب و ساز‌های هیدرولیکی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانش آموخته عمران- آب و ساز‌های هیدرولیکی، دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان

4 استادیار، گروه مهندسی عمران، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22111/jneh.2017.3215
چکیده

امروزه با گسترش روز افزون شهرنشینی و تبدیل زمین‌های حاشیه شهرها از قبیل باغ­ها، زمین‌های کشاورزی، زمین‌های بایر به مناطق مسکونی باعث بر هم زدن مورفولوژی و خصوصیات فیزیکی و هیدرولوژیکی حوضه شده‌اند، که این امر باعث تغییر مسیر جریان طبیعی حرکت آب حاصل از بارندگی و کاهش نفوذپذیری حوضه در نتیجه بروز مشکلاتی از قبیل سیل گردیده است. منطقه مورد مطالعه شهرستان داراب در محدوده استان فارس و در اقلیمی خشک قرار گرفت است و آمارها نشان می­دهد که باران‌های شدیدی هر از چندگاهی به وقوع می پیوندد که میزان رواناب تشکیلی از این بارش‌ها قابل توجه می­باشد. در تحقیق پیش رو از تکنیک‌های "بهترین راهکار مدیریتی[1]" و " توسعه کم‌اثر[2]" و راهکارهای همچون بشکه‌های باران، ترانشه‌های نفوذ، چاه‌های جذبی، کفپوش‌های نفوذ‌پذیر، باغچه‌های زیستی و همچنین استفاده از مخازن نگهداشت استفاده شده است و عملکرد خوبی نشان داده‌اند.  با استفاده از اطلاعات موجود از قبیل نقشه­های کاربری اراضی، توپوگرافی منطقه، و آمار بارندگی و مدلسازی به‌کمک مدل SWMM5  و پس از اصلاح و به‌کارگیری روش‌های مطرح شده و مقایسه آن با وضعیت موجود جهت باران با دوره بازگشت ده ساله میزان اوج رواناب در زیر حوضه‌ها 31 درصد و حداکثر ارتفاع آب در کانال محل خروجی به نصف تقلیل و میزان نفوذپذیری حوضه 5/17 درصد نسبت به وضع موجود افزایش داشته است و با احداث 6 مخزن ذخیره‌سازی میزان 61 هزار متر مکعب آب باران ذخیره‌سازی می‌گردد. [1] Best Management Practice (BMP) [2] Low Impact Development (LID)