واکاوی روند تغییرات و الگوی فضایی ابرناکی سالانه و فصلی در ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی شهری، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین، تهران
2 استادیار آب و هواشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین، تهران
3 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی کشاورزی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار
doi
10.22111/jneh.2017.3200چکیده
ابرها در چرخه آب و شکلگیری اقلیمهای مختلف از اهمیت بالایی برخوردار میباشند. توزیع مکانی روزهای ابرناکی و روند تغییرات آن در جهت اتخاذ تصمیمات و راهبردهای محیطی حائز اهمیت است. هدف از این پژوهش بررسی روند تغییرات مکانی و زمانی سالانه تغییرات روزهای ابرناکی در ایران بر مبنای روشهای زمینآمار میباشد. روش پژوهش براساس آمار و اطلاعات روزهای ابری 43 ایستگاه همدید از سال 1970 الی 2010 انجام شد. بهمنظور تعیین الگوی فضایی از روشهای مختلف درونیابی زمینآمار استفاده شد. برای سنجش دقت این روشها از معیارهای اعتبارسنجی MAE،MBE وRMSE و برای ارزیابی روند تغییرات از روش من – کندال و کمترین مربعات استفاده گردید. نتایج نشان داد از شمال به جنوب و از غرب به شرق ایران، تعداد روزهای ابری کاهش مییابد و تفاوت مکانی زیادی در تعداد روزهای ابرناکی در کشور وجود دارد. توزیع زمانی – مکانی روزهای ابری در کشور نیز تابع مؤلفههای مکان میباشد و عامل عرض جغرافیایی بیشترین تأثیر را دارد. نتایج معیارهای اعتبارسنجی نشان داد که برای ابرناکی سالانه روشهای GPI و C/K، در فصل زمستان روش درونیابی C/K، در فصل بهار روش IDW، در فصل تابستان LPI و در فصل پاییز روشهای RBF وEBK از عملکرد بالاتری در توزیع مکانی ابرناکی برخوردار میباشند. روند تغییرات روزهای ابری در کشور بیشتر کاهشی بوده، در بیش از نیمی از ایستگاههای موردمطالعه این روند کاهشی معنیدار آشکار گردید. از آنجایی که مقدمه بارش ابرناکی است، نتایج تحقیق در پیش آگاهی مدیریت ریسک مخاطرات هیدروکلیمایی و مدیریت منابع آبی حائز اهمیت می باشد.