اندیشوران شیعی و ابن‌عربی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری گروه عرفان اسلامی، دانشکده حقوق، الهیات وعلوم سیاسی ، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، ، تهران،ایران.

2 استاد گروه عرفان اسلامی،دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی،واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

3 دانشیار گروه مطالعات تطبیقی عرفان ،پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،تهران،ایران.

doi
چکیده

نظرات و مواضعی که در مورد ابن‌عربی به عنوان متفکری تأثیرگذار ابراز شده است، از امور شایان توجه در تاریخ فکر شیعی است. علی‌رغم جایگاه خاص وی نزد برخی حکما و عرفای شیعه، دیگرانی نیز بوده‌اند که با وی به مخالفت برخاسته و عقایدش را نقد و نفی کرده‌اند. نسبت معنوی میان تشیع و جنبه‌های حکمی عرفان اسلامی، همچنین اظهار محبت و علاقه‌ای که در تألیفات ابن‌عربی به ائمه و اولیای شیعی (ع) دیده می‌شود، می‌تواند به منزلة زمینه‌ای برای تمایل حکما و عرفای شیعه به مطالعه و شرح آثار وی تلقی شود. همچنین وی به علت اظهار عقاید وحدت وجودی و برخی عباراتی که دلالت بر تأکید وی بر اعتقاداتش به عنوان یک مسلمان سنی‌مذهب دارد، همواره مورد طعن و انتقاد قرار داشته است. نوشتار حاضر به گزارش برخی از این شیفتگی‌ها از سویی و انکارها از سوی دیگر می‌پردازد. بدین‌ترتیب پرسش اصلی که در این مقاله بدان پرداخته خواهد شد عبارت از این است که موضع اندیشوران شیعی در قبال ابن‌عربی چیست؟