تفسیر استثنای امنیت در سازمان جهانی تجارت در پرتو گزارش هیأت ‏حل اختلاف در دعوای روسیه-اوکراین

نویسندگان

1 دانشیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختة دکتری حقوق نفت و گاز دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران‏

doi
10.22059/jlq.2022.303294.1007384
چکیده

     مادة 21 گات متضمن استثنای امنیت بر تمامی تعهدات اعضای سازمان جهانی تجارت است. تفسیر آن ماده از ابتدا محل تشتت بوده است. برخی کشورها و نیز مفسران بر آن بوده‌اند که استناد یک کشور به آن ماده قابل اعتراض توسط سایر اعضا نیست و رکن حل اختلاف نیز صلاحیت رسیدگی به اختلاف‌های ناشی از استناد بدان ماده را ندارد. در مقابل، برخی کشورها و مفسران قائل به صلاحیت رکن حل اختلاف در خصوص دعاوی ناشی از این ماده بوده‌اند. هیأت حل اختلاف در دعوای روسیه- اوکراین موسوم به دعوای روسیه- اقدامات مرتبط با محموله‌های در ترانزیت، با تشبث به اصل حسن نیت و نیز تفسیر لفظی، به تفسیر مادة 21 پرداخت. جستار حاضر نشان می‌دهد که هرچند به‌سختی می‌توان از اصول تفسیر معاهدات به معنای مشخصی نائل آمد، با این حال اصل تفسیر مبتنی بر حسن نیت، به‌عنوان یک اصل حاکم بر تمام مقررات سازمان جهانی تجارت، صحت تفسیر دوم را اثبات می‌کند.