ارزیابی‌ پذیری برنامه‌های توسعه جمهوری اسلامی ایران؛ پیشرانی برای اجرا

نویسندگان

1 استادیار گروه سیاست نوآوری و آینده‌پژوهی، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران

doi
10.22059/jppolicy.2023.93612
چکیده

برنامه‌های ۵ساله توسعه جمهوری اسلامی ایران به‌صورت ارزیابی‌پذیر تدوین نشده‌اند. عدم اجرای برنامه‌ها دلایل متنوعی دارد، اما نحوه تدوین برنامه‌ها نیز نقشی جدی در اجرایی نبودن و یا اجرانشدن برنامه‌ها داشته است. ساختاردهی منظم سطوح سیاست، اهداف روشن، شاخص‌های ارزیابی اهداف، تکالیف قابل‌سنجش، تقسیم مسئولیت شفاف و درنهایت اختصاص یک‌فصل به احکام ارزیابی از ویژگی‌های مهم ارزیابی‌پذیری در تدوین سیاست است که اگر در برنامه هفتم دیده شود، تحلیل عملی‌بودن برنامه‌ها قبل از تصویب، رصد پیشرفت بندبه‌بند برنامه در زمان اجرا و ارزیابی نهایی و کامل اجرای برنامه امکان‌پذیر خواهد بود و علاوه بر تولید داده‌های شفاف از اجرای برنامه، ارزیابی دستگاه‌های مسئول نیز به‌عنوان یک مطالبه عمومی قابل‌انجام خواهد بود و بالاتر از آن مجموعه‌ای از داده‌های کمّی و کیفی ایجاد خواهد شد که چراغ راه خوبی برای برنامه‌های ۵ساله بعدی خواهد بود. در این مقاله پیشنهادهای مشخصی برای تدوین ارزیابی‌پذیر برنامه هفتم و دیگر برنامه‌ها بر اساس ادبیات ارزیابی سیاست و تجربه برنامه‌های قبلی ارائه خواهد شد.