تأثیر پیشینۀ اجتماعی قضات بر آرای قضایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی بالینی، دانشکدۀ روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار حقوق خصوصی، پژوهشکدۀ حقوق خصوصی، پژوهشگاه قوۀ قضاییه، تهران، ایران
3 استادیار، گروه فقه و حقوق، پژوهشگاه زن و خانواده، قم، ایران
doi
10.22059/jlq.2021.322179.1007530چکیده
اگرچه معیار در تصمیمگیریهای قضایی، قانون، شواهد و مدارک است، عوامل دیگری نیز نقش اساسی در این زمینه ایفا میکنند. پیشینۀ اجتماعی قضات، از عوامل تأثیرگذار بر آرای قضایی است. پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش است که آیا با تکیه بر آمار و شواهد تجربی میتوان رابطهای بین پیشینۀ اجتماعی قضات و آرای قضایی ایشان پیدا کرد؟ نگارندگان بر این باورند که پیشینۀ اجتماعی قضات از جمله دین و مذهب قاضی، تحصیلات، جنسیت، نژاد، سن یا تجربه، سوابق استخدامی، وضعیت مالی و تعلقات سیاسی میتواند بر آرای قضایی ایشان تأثیرگذار باشد. پژوهش حاضر از نوع توصیفی - تحلیلی است و کوشیده است با واکاوی پژوهشهای مرتبط با پیشینۀ اجتماعی قضات به فهمی منسجم از این موضوع دست یابد و در گام بعد راهکارهایی را برای کمینهسازی این اثرگذاری ناخودآگاهانه ارائه کند. راهکارهای ارائهشده در این تحقیق را میتوان به دو دسته راهکارهای ساختاری و شخصی تقسیم کرد: در گروه اول بیشتر درصدد ارائۀ پیشنهادهایی بهمنظور اصلاح و تقویت فرایند دادرسی برآمدهایم، درحالیکه در گروه دوم تمرکز بر تقویت قوای معرفتی-شناختی در قضات تمرکز میشود.