مطالعۀ تطبیقی شاخصه‌های کلیدی نظام ادارۀ شرکت‌ها ‏در رویکرد شرق آسیا و حقوق ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق‏‎ ‎دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی‎ ‎دانشگاه میبد

doi
10.22059/jlq.2021.314479.1007472
چکیده

      «نظام ادارۀ شرکت‌ها» به‌دلیل نقش خاصی که در حوزۀ شرکت‌های سهامی، به‌ویژه شرکت‌های سهامی حاضر در بازار بورس اوراق بهادار ایفا می‌کند، از چالش‌برانگیزترین موضوعات در عالم حقوق است. در میان رویکردهای مرتبط با «نظام ادارۀ شرکت‌ها» در دنیا، سه مدل در بازار سرمایۀ کشورهای توسعه‌یافته شناسایی شده است: «انگلیسی-آمریکایی»، «اروپای قاره‌ای» و «شرق آسیا». در خصوص دو رویکرد نخست که از رواج بیشتری در دنیا برخوردارند، پیش از این مطالعاتی در ایران انجام گرفته، اما رویکرد سوم، تاکنون مورد توجه نبوده است. با توجه به آنکه در حقوق ایران، قانون الزام‌آورِ ویژه‌ای در خصوص «نظام ادارۀ شرکت‌ها» وضع نشده است، مطالعۀ «رویکرد شرق آسیا» که در بیشتر ویژگی‌ها با آنچه در ایران وجود دارد، متفاوت است، می‌تواند به طراحی مدل ویژۀ «نظام ادارۀ شرکت‌ها» در ایران کمک کند. پژوهش تطبیقی حاضر با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته و اطلاعات گردآوری‌شده براساس مدل «نظام ادارۀ شرکت‌ها» در «رویکرد شرق آسیا» و مقررات حقوق شرکت‌های سهامی ایران، بررسی شده است. مقایسۀ مقررات شرکت‌های سهامی ایران با «نظام ادارۀ شرکت‌ها» در رویکرد شرق آسیا حاکی است که نظام حقوقی ما در شاخصۀ «شفافیت‌ مالی»، گام‌های بهتری نسبت به آن رویکرد برداشته، اما دست‌کم در دو شاخصۀ «تعادل مدیریتی» و «منابع تأمین مالی» از رویکرد یادشده عقب‌تر است و لازم است که قانونگذار ایران با نگاهی بومی‌گرایانه، در این زمینه مقرره‌گذاری کند و گام‌های مؤثری بردارد.