مدلسازی آسیبپذیری مناطق شهری در زمان وقوع زلزله (نمونه موردی: منطقه سه کلانشهر تهران)
نویسندگان
1 استاد دانشگاه مالک اشتر
2 استاد دانشگاه کاشان
3 دکترای سیستان و بلوچستان
doi
10.22111/jneh.2017.3121چکیده
زلزله یکی از خطرناکترین بلایای طبیعی عصر حاضر میباشد که اهمیت خود را بهطور عینی نمایان کرده است. بنابراین مقابله با این بحران از طریق شناسایی نقاط آسیب پذیر و برطرف کردن آنها در جهت کاهش آسیب های ناشی از زلزله مؤثر است. بسیاری از شهرهای ایران بر روی پهنه های با خطر نسبی متوسط و زیاد زلزله واقع شده اند. شهر تهران به علت قرار گرفتن چندین گسل فعال در اطراف و درون آن از ریسک بالایی در برابر خطر زلزله برخوردار است. لذا بهمنظور برنامهریزی اصولی برای کاهش آسیبپذیری ساختمانهای شهری و ارائه تصویری روشن از وقوع احتمالی زلزله و عواقب، ارزیابی پهنههای آسیبپذیری شهری ضروری است. براین اساس در پژوهش حاضر به مدلسازی آسیبپذیری بافت شهری منطقه سه تهران در زمان وقوع زلزله پرداخته شده است. روش تحقیق ترکیبی از روشهای توصیفی-تحلیلی میباشد که با بهرهگیری از مدلهای ANP و تحلیل شبکه در سیستم اطلاعات جغرافیایی به مدلسازی و ارزیابی آسیبپذیری بافت شهری در منطقه سه پرداخته شده است. نتایج آسیبپذیری بافت شهری منطقه 3 تهران در صورت وقوع زلزله بدین صورت است که از مساحت 2296 هکتاری این منطقه، حدود 36.2 درصد از کل مساحت منطقه در وضعیت آسیب پذیری خیلی زیاد و زیاد، حدود 30.8 درصد کل مساحت منطقه در وضعیت متوسط و حدود 33 درصد کل مساحت منطقه در وضعیت کم و خیلی کم از لحاظ آسیبپذیری در مواقع بحران قرار دارد؛ و توزیع فضایی آسیبپذیری مربوط به بخش شمال شرقی و شرق منطقه میباشد که دارای بافت مسکونی متراکمی میباشد، براین اساس با در نظرگرفتن مشکلات کالبدی بافت مسکونی آسیبپذیر، رویکرد مدیریت بحران زلزله یک راهکار مؤثر در راستای حفظ بافت و کاهش آسیبهای وارده به این بافت در اثر وقوع زلزله خواهد بود.